Tuduhaké menu pokok

Owah-owahan

28 bèt wis ditambahake ,  2 taun kepungkur
éjaan, replaced: bagéyan → pérangan, bidhang → babagan (2), kerja → makarya (5), media → médhia, mekaten → makaten (3), menawi → manawi (6), Menawi → Manawi (2), ruang → ruwang, sifat → sipat (2), televisi → télévisi (2), téo...
[[Mitos]] ingkang wonten prekawis globalisasi inggih punika bilih prosès globalisasi badhé ndamel donya dados sragam. Prosès globalisasi badhé mbusek idhéntitas lan jati dhiri. [[budaya|Kabudayan]] lokal utawi [[etnis]] badhé kauntal déning kekiyatan budaya ageng utawi kekiyatan budaya global.
 
Panganggep utawi pikiran ing nginggil kasebat boten sadayanipun leres. Kemajengan [[tèknologi komunikasi]] saèstu sampun ndamel wates-wates lan let dados ical lan boten wonten ginanipun. John Naisbitt (1988), ing bukunipun ingkang asesirah ''Global Paradox'' punika nelakaken prekawis ingkang malah nggadhahi sifatsipat paradhoks saking fénoména globalisasi. Naisbitt (1988) ngajengaken pokok-pokok pikiran sanès ingkang arupi paradhoks, inggih punika tansaya dados universal, tumindak kita tansaya kasukuan, lan menggalih lokal, tumindak global. Perkawis punika dipunmaksudaken kita kedah <!--konsèntrasi--> mituhu dhumateng perkawis-perkawis ingkang nggadhahi sifatsipat ètnis, ingkang namung dipundarbèni klompokgolongan utawi masarakat punika piyambak ingkang dados modhal pangembangan tumuju donya internasional.
 
Ing sisih sanèsipun, wonten ingkang mirsani globalisasi punika satunggiling proyèk ingkang kausung déning nagari-nagari [[adhikuwaos]], saéngga saged ugi tiyang kagungan pandhangan négatif utawi sujana dhumateng globalisasi. Saking <!--''sudut pandang''--> kacatingal punika, globalisasi boten sanès kapitalisme ing wujudipun ingkang paling mutakhir. Nagari-nagari ingkang kiyat lan sugih, tamtu badhé ngendhalèkaken [[ékonomi]] donya lan nagari-nagari alit tansaya boten wonten dayanipun amargi boten kuwagang tetandhingan, amargi globalisasi <!--''cenderung''--> kapara anggadhahi prabawa ingkang ageng dhumateng perékonomian donya, malahan nggadhahi prabawa dhumateng bidhangbabagan-bidhangbabagan sanès kadosdéné [[budaya]] lan [[agama|agami]].
 
==== Ciri globalisasi ====
[[Gambar:screen_wiki_id_in_internet.jpg||right|thumb|300px|Kaca utama [[Wikipedia|Wikipédia]] [[basa Indonésia]] ing [[internet|internèt]].]]
 
* Éwah-éwahan ing konsèp ''ruangruwang'' lan wekdal. Tuwuh ngrembakanipun barang-barang kados télpon genggam, televisitélévisi satelit, lan [[internet|internèt]] nedahaken bilih komunikasi global dumados saklangkung rikat, sauntawis lumantar mobah-mosikipun <!--''perobahan''--> massa kados lumantar turismé, andadoskaen kathah perkawis budaya ingkang éwah. Fénoména kamajengan donya internèt sampun ngéwahi sacara drastis utaminipunmliginipun ing babagan aksès dhumateng èlmu. Wontenipun ènsiklopèdhi bébas kadosdéné [[Wikipedia|Wikipédia]] sampun saged ndhobrak aksès masarakat dhumateng èlmu ingkang suwau katutup lan kedah tumbas, dados gratis, saged dipun mekaraken déning sinten kémawon lan saged dipun undhuh kanthi bébas. Punapa malih ènsiklopedhia punika dipun sadiyakaken ing werni-werni basa (langkung saking 250 basa) ing donya, saéngga langkung nggampilaken aksès lan saged dados satunggiling ciri lan wahana globalisasi.
* [[Pasar]] lan prodhuksi [[ékonomi]] ing nagari-nagari ingkang bènten dados gumantung/mbetahaken satunggal lan satunggalipun amargi mekaripun perdagangan internasional, paningkatan prabawa perusahaan multinasional, lan dhominasi organisasi kados [[World Trade Organization]] (WTO).
* Paningkatan interaksi [[budaya|kultural]] kanthi mekaripun medhia massa (utaminipunmliginipun televisitélévisi, filem, musik, lan transmisi pawartos lan ulah raga internasional). Sapunika, kita saged ngonsumsi lan ngraosaken gagasan lan pangalaman énggal perkawis <!--samudaya ingkang sliweran ing--> budaya ingkang saklangkung pepak, upaminipun ing babagan ''fashion'', literatur, lan dedhaharan.
* Tambahing masalah ingkang sami kanggé sadaya, umpaminipun ing babagan lingkungan ngagesang, krisis multinasional, [[inflasi]] regional lan sanèsipun.
 
<br />
'''Kennedy''' lan '''Cohen''' nelaaken bilih transformasi punika sampun mbeta kita sadaya dhumateng globalisme, satunggiling kasadharan lan pamahaman énggal bilih [[bumi|donya]] punika satunggal. '''Giddens''' negasaken bilih kathah tiyang ingkang uninga menawimanawi sayektosipun dhiri kita tumut mendhet bagéyanpérangan ing ''donya ingkang kedah owah tanpa saged dipunkendhalèkaken'' ingkang dipuntengeri kanthi pangraos lan kawigatosan dhumateng perkawis ingkang sami, éwah-éwahan lan kahanan boten mesthi, sarta kasunyatan ingkang mungel kedadosan. Sesarengan kaliyan punika, [[Peter Drucker]] nyebataken bilih globalisasi punika ''jaman transformasi sosial''. Saben pinten atus taun ing sajarah manungsa, transformasi ngédap-édabi tansah dumados. Ing sapérangan dékadé kémawon, masarakat sampun éwah malih ing pasawangan perkawis donya, nilai-nilai dhasar, struktur pulitik lan sosial, ugi ing babagan seni. Sèket taun salajengipun muncul setunggaling donya ingkang énggal.
 
== TéoriTéyori globalisasi ==
'''Cochrane''' lan '''Pain''' negasaken bilih ing sesambetanipun kaliyan globalisasi, wonten tigang posisi téoritis ingkang saged kapirsani, inggih punika:
* Para '''globalis''' pitados bilih globalisasi punika satunggiling kasunyatan ingkang nggadhahi konsekuénsi nyata dhumateng kadospundi tiyang lan [[pranata sosial|lembaga]] ing donya lumampah. Para '''globalis''' pitados bilih nagari-nagari lan [[budaya|kabudayan]] lokal badhé ical kataman kabudayan lan ékonomi global ingkang homogen (sawarni). Éwasemanten, para globalis boten kagungan pendhapat ingkang sami perkawis konsekuénsi dhumateng prosès kasebat.
::* Para '''globalis positif''' lan optimistis nanggapi kanthi saé ''perkembangan'' kados punika lan nelakaken bilih globalisasi badhé ngasilaken masarakat donya ingkang toléran lan kagungan tanggel waler.
::* Para '''globalis pesimis''' kagungan pendhapat bilih globalisasi punika satunggaling fénoména négatif amargi perkawis kasebat sejatosipun wujud panjajahan [[donya kulon|kilèn]] (utaminipunmliginipun [[Amérika Sarékat]]) ingkang meksa sapérangan wangun budaya lan konsumsi ingkang homogen lan katingalipun leres saking njawi. Sapérangan globalis salajengipun mbentuk klompokgolongan kanggé nentang globalisasi ([[antiglobalisasi]]).
 
* Para '''tradisionalis''' boten pitados bilih globalisasi saweg dumados. Para '''tradisionalis''' kagungan pendhapat bilih fénoména punika namung mitos utawi, menawimanawi pancèn wonten, namung dipunageng-agengaken. Para '''tradisionalis''' ngrujuk bilih [[kapitalismé]] sampun dados setunggiling fénoména [[internasional]] ingkang dangunipun atusan taun. Punapa ingkang saweg kita alami sapunika namung arupi tahap lajengan, utawi [[évolusi]], saking prodhuksi lan perdagangan kapital.
* Para '''transformasionalis''' wonten ing antawisipun para globalis lan tradisionalis. Para '''transformasionalis''' sarujuk bilih prabawa globalisasi sampun dipunlangkung-langkungaken déning para globalis. Nanging, para '''transformasionalis''' ugi kagungan pendhapat bilih bodho sanget menawimanawi kita nyangkal kawontenanipun konsèp punika. Posisi téoritis punika kagungan pendhapat bilih globalisasi kedahipun dipunpahami dados "''saprangkat sesambetan ingkang wonten kaitanipun setungal lan satunggalipun kanthi murni nglampahi satunggiling kekiyatan, ingkang sabagéyan ageng boten dumados sacara langsung''". Para '''transformasionalis''' nelakaken bilih prosès punika saged kawalik, utaminipunmliginipun nalika perkawis kasebat négatif utawi, sakbotenipun, saged dipunkendhalèni.
 
== Sajarah globalisasi ==
[[Gambar:Novgorod torg.JPG|300px|thumb|left|"Novgorod Torg", satunggiling lukisan déning Appolinary Vasnetsov ([[1856]]-[[1933]]) ingkang nggambaraken interaksi antar[[manungsa]] lan antarbangsa lumantar perdagangan ing [[abad kaping 19]].]]
Kathah sejarawan ingkang nyebat globalisasi dados fénoména ing [[abad kaping 20]] punika kasambetaken kaliyan bangkitipun ékonomi internasional. Kamangka interaksi lan globalisasi ing sesambetan antarbangsa ing donya sampun wonten wiwit maabad-abad kapengker. MenawiManawi dipuntelusuri, winih-winih globalisasi sampun tuwuh nalika manungsa wiwit ngenal perdagangan antarnagari watawis taun 1000 lan 1500 M. Ing wekdal punika, para pedagang saking Tiongkok lan India wiwit nlusuri nagari sanès nglangkungi mergimargi dharat (umpaminipun kados [[jalur sutra]]) utawi mergimargi seganten kanggé dagang.
 
Fase salajengipun dipuntengeri kanthi dhominasi perdagangan kaum [[muslim]] ing [[Asia]] lan [[Afrika]]. Kaum muslim ndamel jaringan perdagangan ingkang antawisipun ngliputi [[Jepang]], [[Tiongkok]], [[Vietnam]], [[Indonésia]], [[Malaka]], [[India]], [[Pèrsi]], pesisir [[Afrika Wétan]], [[Segara Tengah]], [[Venesia]], lan [[Genova]]. Kaum pedagang muslim ugi nyebaraken nilai-nilai [[islam|agamanipun]], asma-asma, abjad, arsiték, [[nilai sosial]] lan budaya [[Arab]] dhumateng warga donya.
Saya mekaring indhustri lan kabetahan dhumateng bahan baku sarta pasar ugi njalari munculing manéka werni [[perusahaan multinasional]] ing donya. Ing Indonésia umpaninipun, milai ''pulitik pintu terbuka'', perusahaan-perusahaan [[Éropah]] mbikak manéka werni cabangipun ing Indonésia. [[Freeport]] lan [[Exxon]] saking [[Amérika Sarékat]], [[Unilever]] saking [[Walanda|Walandi]], [[British Petroleum]] saking [[Inggris]] punika sapérangan contonipun. Perusahaan multinasional kados punika tetep dados ikon globalisasi ngantos sapunika.
 
Fase salajengipun terus lumampah lan pikantuk momentumipun nalika [[perang dingin]] rampung lan [[komunisme]] ing donya runtuh. Runtuhipun komunisme kadosipun maringi pangleresan bilih [[kapitalisme]] punika mergimargi paling saé kanggé mujudaken kasejahtraan donya. Implikasinipun, nagari-nagari ing donya milai nyawisaken dhiri dados pasar ingkang bébas. Perkawis punika kasengkuyung ugi kanthi mekaring tèknologi [[komunikasi]] lan [[transportasi]]. Kasilipun, sekat-sekat antarnagari milai boten cetha.
 
== Réaksi masarakat ==
==== Gerakan pro-globalisasi ====
 
Pannyengkuyung globalisasi (asring ugi kasebut pro-globalisasi) nganggep bilih globalisasi saged ningkataken kasejahtraan lan kamakmuran ékonomi masarakat donya. Para panyengkuyung lelandhesan [[téoritéyori kaunggulan komparatif]] ingkang kacetusakan déning '''David Ricardo'''.
TéoriTéyori punika nelakaken bilih satunggiling nagari lan nagari sanès silih gumantung lan saged silih nguntungaken setunggaul kaliyan satunggalipun, lan salah satunggal wujudipun inggih punika silih gumantung ing babagan [[ékonomi]]. Kekalih nagari saged ''melakukan transaksi pertukaran'' selaras kaliyan kaunggulan komparatif ingkang dipungadhahi. Umpaminipun, [[Jepang]] nggadhahi kaunggulan komparatif ing produk kaméra dhigital (saged nyithak langkung èfesien lan mutunipun saé) sauntawis [[Indonésia]] nggadhahi kaunggulan komparatif ing prodhuk kain. Kanthi téoritéyori punika, Jepang kaanjuraken kanggé ngendhegaken prodhuksi kainipun lan nggantos faktor-faktor prodhuksinipun kanggé maksimalaken prodhuksi kaméra dhigital, lajeng nutupi kekirangan panawaran kain kanthi mundhut saking Indonésia, mekatenmakaten ugi kosok wangsulipun.
 
Salah satunggiling panyandhet utami dumadosipun ''kerjasama'' wau inggih punika wontenipun larangan-larangan lan [[kawicaksanan protèksi]] saking pamaréntah satunggaling nagari. Ing satunggil sisih, kawicaksanan punika saged ngreksa prodhuksi lebet nagari, nanging ing sanès sisih, perkawis badhé ningkatipun ragad prodhuksi barang [[impor]] saéngga awrat nembus [[pasar]] nagari ingkang dipuntuju. Para pro-globalisme boten sarujuk wontenipun protèksi lan larangan kasebat. Para pro-globalisme péngin dipunleksanaaken kawicaksanan perdagangan bébas saéngga regi barang-barang saged dipuntekan, akibatipun panyuwunan bakal ningkat. Amargi panyuwunan ningkat, kamakmuran badhé ningkat lan mekatenmakaten saterusipun.
 
Sapérangan klompokgolongan pro-globalisme ugi ngritik [[Bank Donya]] lan [[IMF]], kanthi pendhapat bilih kalih badan kasebat namung ngontrol lan ngaliraken dana dhumateng satunggaling nagari, sanès dhumateng satunggaling koprasi utawi perusahaan. Minangka asilipun, kathah silihan ingkang dipunparingaken dhawah ing tangan para [[diktator]] ingkang salajengipun nylèwèngaken lan boten migunakaken dana kasebat kados mesthinipun, nilar rakyatipun wonten ing lilitan utang nagari, lan ndadosaken tingkat kamakmuran tansaya mandhap. Amargi tingkat kamakmuran tansaya mandhap, mila masarakat nagari punika kapeksa ngirangi tingkat [[konsumsi]]nipun; kalebet konsumsi barang impor, saéngga laju globalisasi bakal kacandhet lan—miturut klompokgolongan pro-globalisme—ngirangi tingkat kasejahtraan padunung donya.
 
==== Gerakan antiglobalisasi ====
{{utama|antiglobalisasi}}
[[Gambar:No2g8.jpg|thumb|250px|right|Gerakan antiglobalisasi]]
Antiglobalisasi punika satunggaling istilah ingkang umum dipunginaaken kanggé maparaken sikap pulitis tiyang-tiyang lan klompokgolongan ingkang nentang prajanjèn dagang global lan lembaga-lembaga ingkang ngatur perdagangan antarnagari kados Organisasi Perdagangan Donya ([[WTO]]).
 
"Antiglobalisasi" dipunanggep déning sebagéan tiyang minangka [[obahan sosial]], sauntawis sanèsipun nganggep minangka istilah umum ingkang njangkep sapérangan obahan sosial ingkang bènten-bènten. Punapa kémawon maksadipun, para pangikut antiglobalisasi dipunmangunggalaken ing perlawanan dhumateng ékonomi lan sistem perdagangan global sapunika, ingkang miturut tiyang-tiyang punika ngikis lingkungan gesang, hak-hak buruh, kadhaulatan nasional, donya katiga, lan kathah malih panyebab-panyebab sanèsipun.
 
== Globalisasi Perékonomian ==
[[Gambar:Crowds in Platform 1, Sun Yat-sen Memorial Hall Station 20051231.jpg|thumb|250px|Dhatengipun tenaga kerjamakarya asing punika satunggaling gejala dumadosipun globalisasi tenaga kerjamakarya]]
'''Globalisasi perékonomian''' arupi setunggaling prosès kagiyatan [[ékonomi]] lan [[perdagangan]], ing pundi nagari-nagari ing saindhenging donya dados satunggal kekiyatan [[pasar]] ingkang saya [[integrasi sosial|karintegrasi]] tanpa alangan wates [[téritorial]] nagari. Globalisasi perékonomian ngedahaken pambusakkan sadaya watesan lan rerendhetan dhumateng arus modhal, barang lan jasa.
 
* '''Globalisasi prodhuksi''', perusahaan ndamel prodhuksi ing kathah [[nagara|nagari]], kanthi sasaran supados biyaya prodhuksi dados langkung asor. Perkawis punika dipunlampahi kanthi saé amargi opah [[buruh]] ingkang asor, tarif béya mlebet ingkang mirah, infrastruktur ingkang nyekapi utawi amargi iklim usaha lan pulitik ingkang kondhusif. Donya ing perkawis punika dados lokasi manufaktur global.
* '''Globalisasi pambiyayan'''. Perusahaan global nggadhahi aksès kanggé pikantuk silihan utawi ndamel [[invèstasi]] (ing wangun portofolio utawi langsung) ing sadaya nagari ing donya. Minangka conto, [[PT Telkom]] salebetipun ngathahaken satuan sambungan tèlpon, utawi PT Jasa Marga salebetipun miyaraken jaringan margi tol sampun manfaataken sistem pambiyayan kanthi pola BOT (''build-operate-transfer'') sesarengan mitrausaha saking manca nagari.
* '''Globalisasi tenaga kerjamakarya'''. Perusahaan global badhé saged manfaataken tenaga kerjamakarya saking saindhenging donya selaras kaliyan kelasipun, kados panggunaan staf profésional dipunpundhut saking tenaga kerjamakarya ingkang sampun kagungan pangalaman internasional utawi buruh kasar ingkang saged dipunpendhet saking nagari berkembang. Kanthi globalisasi mila ''human movement'' badhé saya gampil lan bébas.
* '''Globalisasi jaringan informasi'''. [[Masarakat]] sawijining nagari kanthi gampil lan énggal pikantuk informasi saking nagari-nagari ing donya amargi kemajengan téknologi, antawisipun langkung: TV,radio,mediamédhia cithak lsp. Kanthi jaringan komunikasi ingkang saya majeng sampun mbiyantu wiyaripun pasar nuju manéka warni wilahan donya kanggé barang ingkang sami. Minangka conto: KFC, clana jeans levi's, utawi hamburger wonten ing pasar pundi kémawon. Akibatipun selera masarakat donya -ingkang dhomisilinipun ing kitha utawa ing dhusun- nuju ing ''selera'' global.
* '''Globalisasi Perdagangan'''. Perkawis punika mawujud ing wangun panurunan lan penyeragaman tarif sarta pambusakan manéka warni rerendhet ''nontarif''. Kanthi mekatenmakaten kagiyatan perdagangan lan ''persaingan'' dados sansaya énggal, ketat, lan ''fair''.
 
'''Thompson''' nyathet bilih kaum globalis ngeklaim wekdal punika sampun dumados sawijining intensifikasi sacara rikat ing investasi lan perdagangan internasional. Umpaminipun, sacara nyata perékonomian nasional sampun dados bagéan saking perékonomian global ingkang ditengarai kaliyan wontenipun kakiyatan pasar donya.
=== Kasaéan globalisasi ékonomi ===
* '''Produksi global saged dipuntingkataken'''
Pandangan punika selaras kaliyan téoritéyori 'Kauntungan Komparatif' saking [[David Ricardo]]. Langkung spésialisasi lan perdagangan [[faktor prodhuksi|faktor-faktor prodhuksi]] donya saged dipunginaaken kanthi langkung èfesién, output donya nambah lan masarakat badhé pikantuk kauntungan saking spésialisasi lan perdagangan ing wangun ''pendapatan'' ingkang saya ningkat, ingkang salajengipun saged ugi ningkataken pamblanjan lan [[tabungan]].
 
* '''Ningkataken kamakmuran masarakat ing satunggaling nagari'''
 
* '''Saged pikantuk langkung kathah modhal lan tèknologi ingkang langkung saé'''
Modhal saged dipunpendhet saking investasi asing lan utaminipunmliginipun dipunnikmati déning nagari-nagari berkembang amargi masalah kekirangan modhal lan tenaga ahli sarta tenaga kadhidhik ingkang kagungan pengalaman kathahipun dipunadhepi déning nagari-nagari berkembang.
 
* '''Nyawisaken dana tambahan kanggé pambangunan ékonomi'''
Pambangunan séktor indhustri lan sapérangan séktor sanèsipun boten namung dipunkembangaken déning perusahaan asing, nanging utaminipunmliginipun liwat investasi ingkang dipunlampahi déning perusahaan swasta dhomestik. Perusahaan dhomestik punika asring mbetahaken modhal saking bank utawi pasar saham. Dana saking njawi nagari utamanipun saking nagari-nagari majeng ingkang nglebeti pasar arta lan pasar modhal ing lebet nagari saged mbiyantu nyawisaken modhal ingkang dipunbetahaken kasebat.
 
=== Awonipun globalisasi ékonomi ===
 
* '''Ngawoni neraca pambayaran'''
Globalisasi kapara minggahaken barang-barang [[impor]]. Sawalikipun, menawimanawi satunggaling nagari boten kuwagang ''bersaing'' utawi tetandhingan, pramila èkspor boten saged tuwuh. Kawontenan punika saged ngawonaken kondhisi [[neraca pambayaran]]. Èfèk awon sanès saking globaliassi dhumateng neraca pambayaran inggih punika pambayaran néto pendhapatan faktor prodhuksi saking njawi nagari kapara ngraosaken dhéfisit. Invèstasi asing ingkang saya kathah ndadosaken aliran pambayaran kauntungan (pendhapatan) invèstasi dhateng njawi nagari sangsaya ningkat. Mboten tuwuhipun èkspor saged ndadosaken awonipun neraca pambayaran.
 
* '''Séktor kauangan sangsaya boten stabil'''
Salah satunggalipun èfèk wigatos saking globalisasi inggih punika pangaliran invèstasi (''modhal'') portofolio ingkang saya ageng. Invèstasi punika utaminipunmliginipun ngliputi partisipasi dana njawi nagari dhateng pasar [[saham]]. Nalika pasar saham saweg ningkat, dana punika badhé mili mlebet, neraca pambayaran tambah kathah lan [[dhuwit|regi artos]] badhé tambah saé. Kosokwangsulipun, nalika regi-regi saham ing pasar saham sangsaya mandhap, dana lebet nagari badhé mili dhateng njawi nagari, neraca pambayaran kapara dados tambah awon lan regi artos dhomestik mrosot. Kawontenan boten stabil ing séktor kauwangan punika saged nimbulaken èfèk awon dhumateng kastabilan kagiyatan [[ékonomi]] sacara kaselruhan.
 
* '''Ngawoni prospèk tuwuhing ékonomi jangka panjang'''
MenawiManawi perkawis-perkawis ingkang dipuntelakaken ing nginggil lumampah ing satunggaling [[nagara|nagari]], mila ing jangka cekak tuwuhing ékonomini dados boten stabil. Ing jangka panjang tetuwuhan ingkang kados punika badhé ngirangi lajunipun tuwuhing ékonomi. [[Pendhapatan nasional]] lan kasempatan nyambut damel badhé sangsaya rendhet tuwuhipun lan masalah pangangguran boten saged dipunatasi utawi malah sangsaya awon. Ing pungkasanipun, menawimanawi globalisasi nimbulaken èfèk awon dhumateng prospèk tuwuhing ékonomi jangka panjang satunggaling nagari, distribusi pendapatan dados sangsaya boten adil lan masalah sosial-ékonomi masarakat sangsaya awon.
 
== Globalisasi kabudayan ==
[[Gambar:Harajuku_girls,_Tokyo.jpg||left|thumb|250px|Tata busana Harajuku saking [[Jepang]] ingkang dados 'ikon' kaum mudha mudhi donya punika satunggaling conto dumadosipun globalisasi kabudayan.]]
 
Globalisasi maringi prabawa dhumateng mèh sadaya aspèk ingkang wonten ing [[masarakat]], kalebet ing antawisipun aspèk [[budaya]]. Kabudayan saged ateges [[pangaji sosial|nilai-nilai]] (''values'') ingkang dipunanut déning masarakat utawi persèpsi ingkang dipundarbèni déning warga masarakat dhumateng perkawis ingkang pepak. Nilai-nilai utawi persèpsi wonten sesambetanipun kaliyan aspèk-aspèk kajiwan/psikologis, inggih punika punapa ingkang wonten ing alam pikiran. Aspèk-aspèk kajiwan punika dados wigatos maknanipun menawimanawi dipunsadhari, bilih tindak tanduk setunggaling tiyang sanget dipunprabawai déning punapa ingkang wonten ing alam pikiran tiyang kasebat. Conto salah satunggiling asil pamikiran lan panemon wau inggih punika [[kasenian]], ingkang arupi subsistem saking [[budaya|kabudayan]].
 
Globalisasi ingkang dados satunggaling gejala nyebaripun [[pangaji sosial|nilai-nilai]] lan [[budaya]] tartamtu dhumateng donya sadaya (saéngga dados budaya donya utawi ''world culture'') sampun katingal wiwit rumiyin. Cikal bakal saking panyebaran budaya donya punika saged katelusuri saking lelampahan para panjlajah [[Éropah|Éropah Kilèn]] tumuju kathah papan ing donya punika ( Lucian W. Pye, 1966 ).
348.872

besutan