Wedhus: Béda antara owahan

34 bèt wis dibusak ,  4 taun kepungkur
c
busak cithakan, per Special:Diff/1146451; panggantèn kosmètik
c (busak cithakan, per Special:Diff/1146451; panggantèn kosmètik)
[[Gambar:Billy goat.jpg|thumb|Wedhus jantan diwasa]]
 
'''Wêdhus'''|'''Wèdus''' (''Capra aegagrus hircus'') iku sub[[spesies]] saka wêdhus alasan (liar) ingkang jalaran alami kasêbar ing [[Asia Kidul-kulon]] (laladan "Bulan sabit yang subur" lan Turki) lan [[Éropah]].<ref name="internet1"/> Wêdhus minangka [[kéwan]] [[ruminansia|memamah biak]] kang ukurané sêdhêng.<ref name="internet1"/> Wêdhus liar [[lanang]] utawa [[wadon]] nduwèni sungu sêpasang, nanging sungu ing wèdhus lanang|[[lanang] luwih gêdhé.<ref name="internet1"/> Umumé, wêdhus nduwèni [[jénggot]], [[bathuk]] [[cêmbung]], [[buntut]] rada munggah, lan akèh-akèhé nduwèni [[wulu]] kasar.<ref name="internet1">{{id}}[http://www.perniagaanmalaysia.com/xxxxxxx/RP_Kambing.pdf perniagaanmalaysia.com](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
== Jinis ==
 
=== Wêdhus kacang ===
Wêdhus [[Étawa]] kalêbu wêdhus kang asalé saka [[India]] kang diarani wêdhus [[Jamnapari]].<ref name="internet1"/> Awaké gêdhé, dhuwuré gumba nganti [[90]] cm nganti tekan [[127]] cm ing wedhus [[lanang]], ananging wedhus [[wedok]] mung [[92]] cm.<ref name="internet1"/> Boboté wedhus lanang nganti [[91]] [[kilogram]], lan wedhus wedok [[63]] kilogram.<ref name="internet1"/>
Wedhus iki nduwèni [[kuping]] dawa lan madhep mengisor.<ref name="internet1"/> [[Bathuk]] lan [[irung]]é nduwèni wujud [[cembung]].<ref name="internet1"/> Wedhus lanang apadéné wedhus wédok nduwèni sungu kang cekak.<ref name="internet1"/> Wedhus jinis iki bisa ngasilaké [[susu]] nganti telung [[liter]] saben [[dina]].<ref name="internet1"/> Keturunan silangan utawa [[hibrida]] wedhus etawa lan wedhus lokal diarani wedhus peranakan etawa utawa PE. Wedhus [[PE]] ukurané méh padha karo wedhus étawa ananging luwih bisa [[adaptasi]] ing lingkungan lokal Indonésia.<ref name="internet1"/>
Salah sijiné [[kunci]] suksés saka ''peternakan'' wedhus étawa ya iku kabisan kanggo ngawinaké wedhus ing wayah kang pas saéngga asilé bakal cepet ntuk anakan utawa kang diarani ''cempé''.<ref name="internet2">{{id}}[http://www.etawajaya.com/ etawajaya.com](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref> Wedhus étawa betina wis bisa dikawinake nalika umure [[6]] [[sasi]].<ref name="internet2"/>
 
=== Wedhus Jawarandu ===
Wedhus Saenen ya iku wedhus kang asalé saka [[Saenen]], [[Swiss]].<ref name="internet1"/> Wedhus jantan lan betina saka jinis iki leloroné ora nduwé [[sungu]].<ref name="internet1"/> Wuluné awerna [[putih]] utawa [[krem]] [[pucet]].<ref name="internet1"/> [[Irung]] lan [[kuping]]é wedhus Saenen nduwèni [[werna]] belang [[ireng]].<ref name="internet1"/> Bathuké amba, nanging kupingé nduwèni ukuran kang ora patiya gedhé lan ora patiya cilik, kupingé nduwèni wujud tegak mendhuwur.<ref name="internet1"/> Wedhus iki kalebu jinis wedhus kang bisa ngasilaké susu.<ref name="internet1"/>
 
=== Wedhus Kacukan ===
Wedhus kacukan ya iku wedhus asil saka ''perkawinan'' wedhus kacang lan baka-baka saka luar negeri kayata [[Anglo Nubian]], [[Jamnapari]] lan uga kacukan karo baka-baka kang bisa ngasilaké susu kayata [[Saanen]],[[Toggenburg]] lan [[British Alpine]].<ref name="internet3"/> Wedhus kang biyasané ana ing kampung-[[kampung]] ya iku wedhus kacukan.<ref name="internet3"/> Rupané wedhus iki mirip kaya induké, lan boboté kurang-luwih [[23]] nganti [[35]] [[kg]] yèn umuré wis setaun.<ref name="internet3"/> Wedhus kacukan kang déwasa uga nduwèni bobot kang luwih tinimbang wedhus kacang.<ref name="internet3"/> Nalika lahir boboté kurang luwih [[2]] kg nganti [[2,5]] kg saben wedhus.<ref name="internet3">{{id}}[http://www.agribdc.gov.my/web/guest/kacukan agribdc.gov.my](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
=== Wedhus Boer ===
Wedhus boer kalebu wedhus pedaging kang paling moncèr ing [[Indonésia]].<ref name="internet6"/> Wedhus jinis iki cepet banget gedhé lan nduwèni [[kualitas]] kang apik.<ref name="internet6"/> Saliyané iku [[wedhus Boer]] uga nduwèni daging kang rendah [[kolésterol]], ora gampang kaserang penyakit, lan gampang anggoné adaptasi ing [[iklim]] lan sistem pemeliharaan.<ref name="internet6">{{id}}[http://www.sabah.gov.my/kpd/projekkambingboer.html sabah.gov.my](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
Wedhus Boer asalé saka [Afrika Selatan]].<ref name="internet7"/> Tembung Boer tegesé [[petani]].<ref name="internet7"/> Wedhus boer kalebu wedhus pedaging kang cepet banget gedhé.<ref name="internet7"/> Boboté wedhus bisa nganti [[35]]-[[45]] kg nalika umuré lima nganti enem [[sasi]].<ref name="internet7"/> Daging wedhus boer luwih akèh tinimbang [[wedhus lokal]].<ref name="internet7"/> Dagingé kurang luwih nganti 40%-50% saka bobot awaké.<ref name="internet7">{{id}}[http://www.indonesiaboergoat.com/ind/whyraiseboergoat.html indonesiaboergoat.com](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
Wedhus boer gampang dikenali, ciriné ya iku awaké dawa, amba, wuluné putih, sikilé cendhak, irungé cembung, kupingé dawa lan nggantung.<ref name="internet7"/> Sirahé wernané [[coklat]] rada abang utawa coklat [[enom]], ana uga kang coklat tuwa.<ref name="internet7"/> Ana uga wedhus boer kang nduwèni [[garis]] putih mengisor ing rainé.<ref name="internet7"/> Kulité wernané coklat, iki kang bisa njaga saka [[kanker]] [[kulit]] kang disebabaké saka cahya [[srengéngé]].<ref name="internet7"/> Wedhus boer senengané ndhédhé ing wayah [[awan]].<ref name="internet7"/>
 
'''Saliyane iku''', uga ana jinis kéwan liya kang diarani [[wedhus gembel]] kang saemper karo wedhus.
 
== Daging ==
Saka ''peternakan'' wedhus kang dijupuk asilé ya iku daging wedhus, daging wedhus biyasané di dol kiloan ing [[pasar]].<ref name="internet5"/> [[Daging]] wedhus bisa diolah dadi [[masakan]].<ref name="internet5"/> Masakan kang nganggo bahan dhasar daging wedhus ya iku, [[semur]], [[satè]] wedhus, [[empal]], [[sega pindhang]], [[sega gandhul]] lan akèh manéh liyané.<ref name="internet4">{{id}}[http://www.resep-masakan.net/resep-sate.php resep-masakan.net](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
Kanggo wong kang lara [[sroke]] lan [[hiperténsi]] utawa darah tinggi, kudu-ati-ati yèn mangan daging wedhus.<ref name="internet5"/> Daging wedhus ngandhut kadar lemak kang akéh. Mulané yèn kakèyan mangan daging wedhus bakal nganggu [[kaséhatan]].<ref name="internet5"/>
Yén kepengin mangan daging wedhus ananging tetep bisa njaga kaséhatan carané kudu milih daging wedhus saka wedhus kang wis dewasa.<ref name="internet5"/> Aja masak olahan saka daging wedhus kanthi rasa kang [[asin]] lan [[kentel]].<ref name="internet5"/> Saliyané iku bisa ngombinaséké olahan daging wedhus karo [[sayuran]], [[woh]]-wohan lan [[banyu]] [[putih]] kang cukup.<ref name="internet5">{{id}}[http://keséhatan.liputan6.com/read/252704/cara_séhat_konsumsi_daging_kambing keséhatan.liputan6.com](dipunundhuh tanggal 24 Mei 2011)</ref>
 
== Susu ==
Susu wedhus' iku isa kanggo obat keséhatan. Kayata ''asma'', ''bronchitis'', ''TBC'', lan liya-liyane. Asiling susu wedhus iku mau sawise diolah bisa digawé:
# karamel
# kaprina
# susu bubuk
# dodol susu
 
== Delengen uga ==
11.296

besutan