Sepur: Béda antara owahan

11 bèt wis dibusak ,  3 taun kepungkur
éjaan, replaced: uap → uwab (5), dipigunakaké minangka → kanggo
(éjaan, replaced: . → ., alat → piranti (5), bangunan → yasan, biasa → biyasa (4), cepet → rikat, luwih saka → punjul, mbangun → yasa (2), nduwèni → duwé (2), Saliyane → Saliyané, umumé → lumrahé (2), dékadé → dasawarsa)
(éjaan, replaced: uap → uwab (5), dipigunakaké minangka → kanggo)
Sajarah sepur kaya déné sajarah piranti transportasi lumrahé sing diwiwiti kanthi panemuan rodha. Wiwitané ditepungi kréta jaran sing mung dumadi saka siji kréta (rangkéan), banjur digawé kréta jaran sing narik punjul siji rangkéan sarta lumaku ing jalur tartamtu sing kagawé saka wesi ([[ril sepur]]) lan dijenengaké sepur. Iki dipigunakaké mligi ing laladan pertambangan, papan anané lori sing dirangké lan ditarik nganggo jaran.
 
Sawisé [[James Watt]] nemu [[mesin uapuwab]], [[Nicolas Cugnot]] gawé kendharaan roda telu kanthi bahan bakar uapuwab. Wong-wong nyebut kendharaan iku minangka jaran wesi. Banjur [[Richard Trevithick]] gawé mesin lokomotif sing dirangké nganggo kréta lan dituduhaké marang masarakat umum. [[George Stephenson]] nyampurnakaké lokomotif sing menang ing lomba balap lokomotif lan dipigunakaké ing jalur Liverpool - Manchester. Wektu iku lokomotif uapuwab sing dipigunakaké mawa konstruksi walang. Panyampurnan banjur dianakaké supaya ngasilaké lokomotif uapuwab sing luwih èfèktif, kanthi daya gedhé, lan bisa narik kréta luwih akèh.
 
Panemon listrik déning [[Michael Faraday]] agawé sawetara panemon piranti listrik sing diiloni panemon motor listrik. Motor listrik banjur dipigunakaké kanggo gawé trèm listrik sing dadi cikal bakal sepur listrik. Banjur [[Rudolf Diesel]] munculaké sepur mawa [[mesin diesel]] sing luwih duwé tenaga lan luwih èfisièn tinimbang lokomotif uapuwab. Sairing karo ngrembakane tèknologi listrik lan magnèt sing luwih maju, banjur digawé [[Maglev|sepur magnèt]] sing duwé kacepetan sadhuwuré kacepetan sepur biyasa. [[Jepang]] sajeroning dasawarsa 1960-an ngoperasèkaké [[Shinkansen|KA Super Ekspress Shinkanzen]] kanthi rute [[Tokyo]]-[[Osaka]] sing wusanané dikembangaké manèh saéngga nggayuh amèh kabèh tlatah Jepang. Prancis banjur ngoperasèkaké sepur kanthi jeneng [[TGV]].
 
== Jinis-jinis sepur ==
 
==== Sepur monoril ====
[[Sepur monoril]] (sepur ril tunggal) iku sepur sing jaluré ora kaya jalur sepur sing biyasa. Ril sepur iki mung dumadi saka siji watang wesi. Amarga èfisièn, racaké dipigunakaké minangkakanggo piranti transportasi kutha mligi ing kutha-kutha metropolitan donya lan dirancang mèmper [[dalan layang]].
 
=== Miturut papan lintasané ===
352.737

besutan