Warna (Hindu): Béda antara owahan

28 bèt wis dibusak ,  2 taun kepungkur
éjaan, replaced: kasebut → mau (7)
(éjaan, replaced: pengetahuan → kawruh (3))
(éjaan, replaced: kasebut → mau (7))
[[Gambar:Simbol Hindu.jpg|thumb|Simbul Hindhu]]
 
Wonten ing [[agama]] [[Hindhu]], ukara [[Kasta]] dipunsebut kanthi '''Warna''' ([[Sanskerta]]: वर्ण; varṇa). Urat tembung "Warna" kapendhet saking basa [[Sanskerta]] "vrn" ingkang ngemu teges "milih". wonten ing ajaran [[agama]] [[Hindhu]], status manungsa wonten ing masarakat dipunpendhet saking pedamelanipun. Wonten ing konsep kasebutmau dipungambaraken éwadéné manungsa punika lair wonten ing kulawarga [[Sudra]] (budak) utawi [[Waisya]] (dagang), yèn piyambakipun sregep wonten ing babagan rohani saéngga dados pandhita, piyambakipun gadhah hak nyandhang status [[Brahmana]]. Saéngga, status manungsa wonten ing sajeroning masarakat punika boten saking piyambakipun lair ananging sabibaripun nglampahi pedamelan tartamtu.<ref name="buku 1">I Ketut Sukartha, dkk. (2003). ''Agama Hindu untuk SLTP Kelas 3''[[ISBN 979-571-020 6 (jilid 1)]]. Denpasar: Penerbit Ganeca Exact.</ref>
 
Wonten ing tradisi [[Hindhu]], manawi satunggal tiyang ahli wonten ing babagan kerohanian, piyambakipun nyandhang status [[Brahmana]]. Bilih satunggal tiyang ahli utawi nindakaken pedamelan wonten ing babagan administrasi pamerentahan utawi nyandhang gelar minangka punggawa utawi prajurit nagara, piyambakipun nyandhang status [[Ksatriya]]. Manawi satunggal tiyang ahli babagan dedagangan uatwi niaga, tetanèn, sarta pakaryan sanèsipun ingkang gegayutan kaliyan niaga, arta, piyambakipun nyandhang status [[Waisya]]. Manawi satunggaling tiyang nindakaken pakaryan minangka pembantu saking tigang status kasebutmau (Brahmana, Ksatriya, Waisya), piyambakipun nyandhang status minangka kasta [[Sudra]].<ref name="buku 2">Dharam Vir Singh (Alih Basa Déning I. G. A. Dewi Paramitha, S. S. (2006). ''Hinduisme Sebuah Pengantar''[[ISBN 978-979-722-399-1]]. Surabaya: Penerbit Paramita.</ref>
 
== Warna ingkang utama ==
=== Brahmana ===
 
[[Brahmana]] minangka golongan [[pandhita]] saha rohaniwan wonten ing sawijining masarakat, saéngga golongan kasebutmau minangka golongan ingkang paling dipunhurmati. Wonten ing ajaran Warna, tiyang ingkang nyandhang gelar Brahmana amargi keahlianipun wonten ing babagan kawruh [[agama]]. Saéngga, status minangka Brahmana boten dipunangsal saking lair. Status Brahmana dipunangsal kanthi nindakaken ajaran [[agama]] kanthi tumemen dumugi tiyang punika layak dipunsebut rohaniawan.<ref>[http://www.kamusbesar.com/52578/kasta-brahmana]</ref>
 
=== Ksatriya ===
Caturwarna nuntun satunggaling tiyang supados nglaksanakaken kuwajibanipun kanthi saé. Golongan [[Brahmana]] dipunwajibkaken kanggé nyukani kawruh rohani dhumateng golongan Ksatriya, Waisya, saha Sudra. Golongan [[Ksatriya]] dipunwajibkaken supados mgayomi golongan Brahmana, Waisya, saha Sudra. Golongan [[Waisya]] dipunwajibkan supados nyekapi kabetahan material golongan Brahmana, Ksatriya, saha Sudra. Déné golongan [[Sudra]] dipunwajibkan mbiyantu golongan Brahmana, Ksatriya, saha Waisya supados kuwajibanipun sadaya golongan saged dipunlaksanakaken kanthi saé.<ref name="buku 1"/>
 
Sekawan golongan kasebutmau ([[Brahmana]], [[Ksatriya]], [[Waisya]], [[Sudra]]) sami mbiyantu saha sami nyekapi sadayanipun supados saged kacekapan kanthi saé. Wonten ing sistem Caturwarna, babagan hak boten dipunandharaken amargi hak punika dipunangsal kanthi otomatis. Hak boten dipuntampi manawi sekawan golongan boten sami mbiyantu.Sekawan golongan dipunanjuraken supados sami mbiyantu saéngga saged nampi hak.Wonten ing sistem Caturwarna wonten sawijining siklus "maringi saha dipunparingi" manawi sekawan golongan sami netepi kuwajibanipun.<ref name="buku 1"/>
 
Amargi status satunggal tiyang boten saged dipungpirsani nalika lair, saéngga statusipun saged punewahi. Hal kasebutmau kadadéan manawi tiyang punika boten netepi kuwajibanipun kanthi status ingkang dipunsandhang. Tiyang ingkang lair wonten ing kulawarga [[Brahmana]] saged dados [[Sudra]] manawi tiyang kasebutmau boten gadhah wawasan rohani ingkang jembar, saha ugi boten layak dados pandhita. Mekaten ugi tiyang ingkang lair wonten ing golongan [[Sudra]] saged dados [[Brahmana]] amargi piyambakipun gadhah kawruh ingkang jembar babagan kerohanian saha layak dados [[pandhita]].<ref name="buku 1"/>
 
== Penyimpangan ==
Kathah tiyang ingklang nganggep Caturwarna sami kaliyan [[Kasta]] ingkang maringi tiyang sawijining status wonten ing masarakat nalika lair. Ananging wonten ing kasunyatanipun, status wonten ing sistem Warna dipunangsal sabibaripun tiyang punika nindakaken sawijining pakaryan tartamtu. Sistem Warna ugi dipunanggep mbentenaken kedhudhukan tiyang. Ananging wonten ing ajaranipun, sistem Warna kepenging supados tiyang netepi kuwajiibanipun kanthi temen.<ref>[http://sosbud.kompasiana.com/2011/05/15/kasta-era-sekarang/]</ref>
Asring tiyang ingkang lair ing kulawarga ingkang gadhah status sosial ingkang inggil saha ndamel putranipun ngroas seneng dhumateng status sosial tinimbang nindakaken kuwajibanipun. Sistem Warna ngajaraken tiyang supados boten ngagungaken status sosialipun, ananging dipunsuwun saged nindakaken kuwajibanipun kanthi status ingkang dipunsandhang saking lair, ananging saking keahlianipun. Saéngga, dipuntuntut langkung tanggel jawab kanthi status ingkang dipunsandhang.<ref name="buku 1"/>
Wonten ing [[Indonésia]] (mliginipun wonten tlatah [[Bali]]) piyambak kadadéan salah paham tumrap sistem Catur Warna. Catur Warna kedah dipunpisahaken saking pangerten kasta. Pamanggih kasebutmau dipunngendikakaken déning Drs. I Gusti Agung Gde Putera, nalika punika Dekan Fakultas Agama dan Kebudayaan Institut Hindhu Dharma Denpasar nalika rapat Désa Adat se-kabupatèn Badung taun 1974. Gde Putera ingkang sapunika Dirjen Bimas Hindhu dan Buda Departemen Agama nedahaken<ref>Sebuah Kutipan dari buku "Kasta dalam Hindu – kesalahpahaman berabad-abad". Oleh: Ketut Wiana dan Raka Santeri</ref>:
 
== Cathetan suku ==
348.872

besutan