Kaji: Béda antara owahan

62 bèt wis ditambahake ,  3 taun kepungkur
éjaan, replaced: ibadah → ngibadah (31)
(éjaan, replaced: biyasané → lumrahé, kagiatan → kagiyatan)
(éjaan, replaced: ibadah → ngibadah (31))
[[Gambar:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|300px|thumb|top|Ritual haji, rukun Islam sing pungkasan.]]
{{Islam}}
'''Kaji''' utawa '''haji''' iku rukun (cagak agama) Islam kang kalima sawisé [[Sahadat|syahadat]], [[salat]], zakat lan pasa. Nglakoni ibadahngibadah kaji minangka wujud ritual taunan kang dilakoni kaum [[muslim]] sadonya kang kuwawa (materi, fisik, lan ngèlmuné) kanthi teka lan nglakoni sawetara kagiyatan ing sawetara panggonan suci ing [[Arab Saudi]] ana ing wektu kang kaloka minangka musim kaji (bulan [[Dzulhijjah]]). Bab iki béda karo ibadahngibadah [[umrah]] kang bisa ditindakaké nalika-wektu. Kagiatan inti ibadahngibadah kaji diwiwiti tanggal 8 Dzulhijjah nalika umat Islam nginep ing [[Mina]], [[wukuf]] ing [[Arafah|Padang Arafah]] tanggal 9 Dzulhijjah, lan mungkasi sawisé mbalang jumrah (watu simbul sétan) ing tanggal 10 Dzulhijjah. Masarakat Indonésia biyasa nyebut dina riyaya [[Idul Adha]] minangka Dina riyaya kaji amarga bebarengan karo karaméan ibadahngibadah kaji.
 
== Definisi ==
Sacara ''lughawi'', kaji maknané nyengaja utawa tumuju lan nekani.<ref name="Haji2">Nogarsyah Moede Gayo, ''Pustaka pintar haji dan umrah'', Inovasi, Jakarta:2003</ref> Miturut étimologi [[basa Arab]], tembung kaji duwé makna ''qashd'', ya iku tujuan, maksud, lan nyengaja. Miturut istilah syara', kaji iku tumuju marang ''Baitullah'' lan panggonan-panggonan tartamtu kanggo nglakoni amalan-amalan ibadahngibadah. Kang dimaksudaké panggonan-panggonan tartamtu sajeroning definisi ing dhuwur ya iku saliyané [[Ka'bah]] lan [[Mas'a]] (panggonan sa'i), uga Arafah, Muzdalifah, lan Mina. Kang dimaksudké wektu tartamtu ya iku wulan-wulan kaji kang diwiwiti saka Syawal nganti sepuluh dina pisanan sasi Dzulhijjah. Déné amal ibadahngibadah tartamtu ya iku [[thawaf]], [[sa'i]], [[wukuf]], [[mazbit]] ing Muzdalifah, mbalang [[jumrah]], [[mabit]] ing [[Mina]], lan liya-liyané.<ref name="Haji1">Sundarmi Burkan Saleh, ''Pedoman haji, umrah, dan ziarah'', Senayan Abadi Publishing, Jakarta:2003</ref>
 
== Latar buri ibadahngibadah kaji ==
Wong-wong [[Arab]] jaman jahiliah wis kenal ibadahngibadah kaji iki kang diwarisi saka leluhuré kanthi owah-owahan sawetara. Nanging, wangun lumrahé isih tetep padha, kaya ta thawaf, sa'i, wukuf, lan mbalang jumrah. Mung waé tatacarané akèh kang ora cocog karo syariat kang sabeneré. Mula, Islam banjur teka lan ndandani segi-segi kang klèru lan tetep nglakoni apa kang wis cocog karo pituduh syara' (syariat), kaya déné kang diatur déning [[al-Qur'an]] lan [[sunnah]] rasul.<ref name="Haji1"/> Latar belakang ibadahngibadah kaji iki uga didhasaraké marang ibadahngibadah kang dilakoni déning para nabi sajeroning agama Islam, mligi [[Ibrahim|nabi Ibrahim]] (nabiné agama [[Tauhid]]). Ritual [[Tawaf|thawaf]] didhasaraké marang ibadahngibadah kang dilakoni déning umat-umat sadurungé nabi Ibarahim. Ritual [[sa'i]], ya iku mlayu-mlayu antara bukit [[Shafa]] lan [[Marwah]] uga didhasaraké kanggo mèngeti ritual kang dilakoni déning garwané nabi Ibrahim nalika golèk banyu kanggo anaké [[Ismail|nabi Ismail]]. Déné wukuf ing Arafah iku ritual kanggo mèngeti panggonan ketemuné [[Adam|nabi Adam]] lan Siti Hawa ing donya, ya iku mula bukané kelairan kabèh umat manungsa.
 
== Jinis ibadahngibadah kaji ==
[[Gambar:Day of Hajj. Mecca, Saudi Arabia.jpg|thumb|250px|right|Padang Arafah ing musim kaji]]
 
Saben jamaah bébas milih jinis ibadahngibadah kaji kang arep dilakoni. Rasulullah SAW mènèhi kabebasan sajeroning bab iki, kaya mau ing hadis ing ngisor iki:
 
''[[Aisyah]] (''radhiyallahu anha'') celathu: Kita mangkat ibadahngibadah bebarengan karo Rasulullah SAW ing taun hajjatul wada. Sawenèh ana kang nganggo [[ihram]], kanggo kaji lan [[umrah]] lan ana uga kang nganggo ihram kanggo kaji. Wong kang ihram kanggo umrah nglakoni [[tahallul]] nalika wis tekan [[Baitullah]]. Déné wong kang ihram kanggo kaji yèn dhèwèké ngumpulaké kaji lan umrah. Mula dhèwèké ora nglakoni tahalul nganti rampung saka nahar''.<ref name="Haji2"/><ref>HR. Ahmad, al-Bukhari, Muslim dan Malik dari 'Aisyah RA</ref>
 
Jinis-jinis ibadahngibadah kaji:<ref name="Haji2"/>
*[[Kaji Ifrad]], maknané dhèwèkan. Ibadah kaji diarani ifrad yèn nduwé karep ndhèwèaké kaji utawa ndhèwèkaké [[umrah]]. Kang didhisikké ya iku ibadahngibadah kaji. Nalika nganggo sandhangan ihram ing '''miqat''', pasang niyat arep nglakoni ibadahngibadah kaji ndhisik. Yèn ibadahngibadah kaji wis rampung, nganggo ihram manèh kanggo ngayahi umrah.
*[[Kaji Tamattu]], maknané santai, ya iku nglakoni umrah ndhidik ing wulan kaji, sawisé [[tahallul]] nganggo ihram manèh kanggo ngayahi ibadahngibadah kaji, ing taun kang padha. Tamattu uga bisa dilakoni kanthi ibadahngibadah kaji lan umrah ing wulan-wulan lan taun kang padha, tanpa mulih dhisik menyang nagara asalé.
*[[Kaji Qiran]], maknané nggabungaké. Kang dikarepké ya iku nyawijèkké ihram kanggo ibadahngibadah kaji lan umrah. Kaji qiran dilakoni kanthi tetep nganggo sandhangan ihram wiwit '''miqat makani''' lan nglakoni kabèh rukun lan wajib kaji nganti rampung, sanajan suwé. Miturut Abu Hanifah, nglakoni kaji qiran, maknané nglakoni thawaf ping pindho lan sa'i ping pindho.
 
== Rukun Kaji ==
 
# [[Ihram]], niyat sing gebleng kanggo ngayahi ibadahngibadah kaji. Ibadah iki diwiwiti nalika ngancik tlatah [[miqat]] (wates-wates sing wis dikukuhaké).
# [[Wukuf]] ing Arafah, ya iku mandheg utawa meneng ing padang Arafah wiwit lingsiré srengéngé tanggal 9 Zulhijah nganti pajar tanggal 10 Dzulhijah.
# [[Thawaf]] Ifadhah, ya iku ngubengi ka'bah kaping pitu, syaraté: Suci, nutup aurat, Ka'bah dumunung ing sisih kiwa, miwiti tawaf saka arah Hajar Aswat.
# Tertib, ya iku ngayahi rukun haji kanthi urut.
 
== Kagiatan sajeroning ibadahngibadah kaji ==
Kagiatan utama sajeroning ibadahngibadah kaji miturut urutan wektu:
* '''Sadurungé 8 Dzulhijjah''', umat Islam saka saindhenging donya wiwit teka kanggo ngayahi Tawaf Kaji ing [[Masjid Al Haram]], [[Mekkah]].
* '''8 Dzulhijjah''', jamaah kaji kudu nginep ing [[Mina]]. Sadurungé, ésuk-ésuk tanggal 8 Dzulhijjah, kabèh padha nganggo sandhangan [[Ihram]] (rong lembar kain tanpa jaitan minangka sandhangan kaji), niyat kaji, lan maca [[Talbiyah]], tukuju Mina lan benginé kudu nginep ing Mina.
* '''9 Dzulhijjah''', ésuk kabèh jamaah kaji lunga menyang [[Arafah]] kanggo nglakoni ibadahngibadah [[Wukuf]], ya iku meneng lan ndonga ing ara-ara amba iki nganti Maghrib. Bareng wis wengi, jamaah énggal mangkat lan nginep ing [[Muzdalifah]].
* '''10 Dzulhijjah''', sawisé ésuk, jamaah lunga menyang Mina kanggo mbalang [[Jumrah Aqabah]], ya iku mbalang watu / krikil ping pitu marang tugu pisanan minangka simbul ngusir sétan. Sawisé cukur rambut utawa sapérangan rambut, jamaah bisa Tawaf Kaji (ngrampungké Kaji), utawa nginep ing Mina lan nerusaké mbalang jumrah ([[Jumrah Ula|Ula]] lan [[Jumrah Wustha|Wustha]]).
* '''11 Dzulhijjah''', mbalang jumrah sambungan (Ula) ing tugu pisanan, tugu kaloro, lan tugu katelu.
* Sadurungé mulih menyang nagara asal, jamaah nglakoni Thawaf Wada' (thawaf pisahan).
 
== Lokasi utama sajeroning ibadahngibadah kaji ==
=== Mekkah ===
Ing kutha iki ngadeg punjer ibadahngibadah umat Islam sadonya, [[Ka'bah]], kang dumunung ing punjer [[Masjid Al Haram]]. Sajeroning ritual kaji, Mekkah dadi panggonan pambuka lan panutup ibadahngibadah iki nalika jamaah diwajibaké niyat lan [[Tawaf Haji|thawaf haji]].
 
=== Arafah ===
 
=== Madinah ===
Kutha suci kaloro umat Islam. Ing Madinah iki panutan umat Islam, [[Muhammad]] disarèkaké ing [[Masjid Nabawi]]. Panggonan iki sajatiné ora kalebu sajeroning ritual ibadahngibadah kaji, nanging jamaah kaji lumrahé teka ing kutha kang dunungé watara 200 [[km]] loré Mekkah iki kanggo ziarah lan salat ing masjidé Nabi.
 
== Jamaah saka Indonésia ==
Saben taun jamaah kaji saka Indonésia cukup akèh, watara 10% saka total jatah sadonya. Cacahing jamaah Indonésia sing budhal ibadahngibadah kaji wiwit taun 2000 nganti 2006<ref>[http://haji.depag.go.id/files/upload/prov.pdf Depag:DATA JEMAAH HAJI INDONESIA PER PROVINSI DARI TAHUN 2000 S.D. 2006]</ref>
* Taun 2000: 174.495
* Taun 2001: 192.297
* Taun 2006: 203.609
 
== Rekaman tragedi ibadahngibadah haji ==
*Dhésèmber 1975: 200 jamaah tiwas ing sacedhaking kutha Makkah sawisé pipa gas njeblug lan ngobong sepuluh tendha.
*4 Dhésèmber 1979: 153 jamaah tiwas lan 560 liyané tatu nalika punggawa kaamanan Arab Saudi sing dibantu wadya [[Prancis]] nyoba mbébaskan [[Masjid Al Haram]] sing disandra saklompok militan sajeroning rong minggu.
352.737

besutan