Salya: Béda antara owahan

197 bèt wis ditambahake ,  13 taun kepungkur
c
pasang aksara, pindhah gambar munggah
c (+kat)
c (pasang aksara, pindhah gambar munggah)
[[image:Salya.jpg|thumb|Prabu Salya]]
Prabu '''Salya''' iya '''Salyapati''' iku ratu ing Mandaraka utawa Madras. Nalika isih enom jenengejenengé RadenRadèn Narasoma, dhewekedhèwèké iku putra pambayunepambayuné Prabu Mandrapati iya Mandradipa. SasedhulurSasedulur ana loro, yakuwi Salya (Narasoma) lan DewiDèwi Madrim (ibuneibuné Nakula-Sadewa). PrameswarinePrameswariné Prabu Salya sesilih Endang Pujawati iya DewiDèwi Setyawati, atmajaneatmajané pandhita yaksa peparab Begawan Bagaspati ing pertapan Argabelah. Prabu salyaSalya kalebu salah sijinesijiné ratu sing digdaya, jalaran kasinungan aji Candhabirawa peparingepeparingé bapa marasepuhemarasepuhé yakuwi Begawan Bagaspati. DayaneDayané aji Candhabirawa iki yenyèn kawateg saka angganeanggané Prabu Salya bisa metu buta bajang sing dhemen ngokop ludirane[[getih|ludirané]] mungsuh. Sekawit buta bajang iku mung siji, nanging yenyèn buta bajang ikudiku ipatenidipatèni banjur malih dadi loro, buta loro dipatenidipatèni bisa malih dadi papat, wolu, nem-belas, telungpuluh loro, suwidak papat saenggasaéngga suwesuwé-suwesuwé ing paprangan kebak buta. Mesthi waewaé mungsuhemungsuhé Salya iya banjur mati dibadhok buta. Crita tresnanetresnané marang [[Dewi Pujiwati|Dèwi Pujawati]] uga asring dadi tuladha tresna endahéndah.
 
==Crita Tresna lan Maratuwa==
Nalika isih enom, jenengejenengé ''Narasoma.'' ''Nara'' artineartiné ''manungsa'', ''soma'' artineartiné ''rembulan.'' RupaneRupané pancenpancèn ganthengnggantheng. Sawijining dina dhewekedhèwèké kepranan marang sawijining wanita, [[DewiDèwi Pujawati]]. Tresna nyawiji kanthi becik lan ora keplok sisih. Nanging, Narasoma rumangsa isin amarga Pujawati iku anakeanaké raseksa, [[Bagaspati]]. Bagaspati kang wis dadi begawan ngerti dhewekedhèwèké kudu mati. Narasoma matenimatèni maratuwanemaratuwané kuwi. Getih kang metu seka tatunetatuné wernanewernané putih, kang nandhaakenandhakaké yenyèn Bagaspati wong jujur lan apik. bagaspatiBagaspati ngetoaakengetokaké sepata yenyèn mengko Narasoma bakal mati deningdéning wong kang getihegetihé putih. Nanging Bagaspati uga menehimènèhi aji-aji Candabirawa utawa Candrabirawa.
 
[[image:Salya.jpg|thumb|Prabu Salya]]
 
==Dadi Raja==
SawiseSawisé dadi raja ing Mandaraka/Madras nggenthosinggentosi kalenggahanekalenggahané ingkang rama [[Mandrapati|Prabu Mandrapati]], Narasoma ganti jeneng dadi Prabu Salya. DeneDéné Pujawati uga diwenehidiwènèhi jeneng Setyawati. Prabu Salya lan Endang Pujawati pancenpancèn salingsilih setya. Salya janji ora bakal nresnani wanita liya. Seka jejodhoan iki kagungan anak lima:
* [[DewiDèwi Erawati]], kang dadi garwanegarwané [[Baladewa]].
* [[Surtikanti]], garwanegarwané [[Karna|Adhipati Karna]]. Ing [[Bharatayudha]], Salya dadi kusirekusiré Karna. Iki dadi pepiling marang kelakuanekelakuané Salya amarga ngecengécé maratuwanemaratuwané mbiyenmbiyèn.
* [[Banowati]], garwanegarwané [[Duryudana]].
* [[Burisrawa]], kang seneng karo [[Sumbadra]] nanging ora bisa kaleksanan. Ora kaya liyaneliyané, Burisrawa kaya raseksa lan dadi karma kanggonekanggoné Salya kang matenimatèni Banaspati.
* [[Rukmarata]].
 
==Bharatayudha==
Ing [[Bharatayudha]], dhewekedhèwèké mbelanimbélani [[Korawa|Kurawa]], nanging sejatinesejatiné dhewekedhèwèké luwih tresna marang [[Pandhawa]].Ing lakon Karno Tandhing, Prabu salya kelakon ngusiri kretakréta perangeperangé Adipati Karna kang perang tandhing lumawan [[Arjuna]]. Salya sing sadhurungesadurungé wis rumangsa diewakdiéwak-ewakakeéwakaké deningdéning anak mantunemantuné iku, gawegawé paekapaéka. Nalika Karna menthang langkaping senjata pamungkas Kyai Kuntawijayadanu iya Kunta Wijayacapa, kretanekrétané digenjot sarosanesarosané karo Salya, saenggasaéngga pangembating jemparing ora bisa ngenani jangganejanggané Arjuna. kamangkaKamangka yenyèn ora dipaekadipaéka, mesthi guluneguluné Arjuna bisa tugel temenan. JemparingeJemparingé Adipati Karna mung mbodholakembodholaké rikmane[[rambut|rikmané]] Arjuna sing banjur dienggoni topong. KekaroneKekaroné nutugakenutugaké anggoneanggoné perang tandhing lan nalika Arjuna ngentinggenti nglepasakenglepasaké senjata pamungkasepamungkasé aran panah Kyai Pasopati, jemparing iku ngenani jangganejanggané Karna saenggasaéngga gugur ing Palagan
Prabu Salya dhewedhéwé akhireakiré uga maju dadi senopatinesenopatiné para Kurawa. KasekteneKasektèné gawegawé prajurit Pandhawa kocar-kacir. [[Kresna]] dhawuh marang [[Nakula]] lan [[Sadewa]] supaya golekgolèk sisik melik piyepiyé caranecarané ngalahkengalahaké Salya. Prabu Salya ngaku yenyèn dhewekedhèwèké bakal kalah deningdéning wong kang getihegetihé putih. [[Yudhistira]], kang getihegetihé putih, maju. Aji Candhabirawa ora kuwat ngadhepi mungsuh wong kang getihegetihé putih, mula banjur ilang musna bali marang mula bukanebukané. SabanjureSabanjuré Salya tumekaning pati merga disawat Jamus KalimasadhaKalimasada kang tinacepan BramasthaBramasta. Sekawit kacarita Puntadewa ora mentala, nanging ndilalah tanganetangané kepanjingan yitmaneyitmané Begawan bagaspatiBagaspati saenggasaéngga astaneastané kemlawekemlawé nyawat Prabu Salya nganggo pusaka Jamus kalimasada iku. Bareng wuninga yenyèn Prabu salyaSalya gugur ana paprangan DewiDèwi Pujawati uga banjur melumèlu belabéla pati. Kraton Mandaraka akhireakiré diwenehkediwènèhaké marang [[Nakula]].
 
==Delengen Uga==
8.252

besutan