Anne saking Bretagne: Béda antara owahan

51 bèt wis ditambahake ,  7 taun kepungkur
nambah sithik
c (Bot: Migrating 36 interwiki links, now provided by Wikidata on d:Q201143)
(nambah sithik)
Britannia yaiku salah sijining hadiah sing apik lan Anne ora kurang-kurang sing nyenengi. Panjenengané kanthi resmi dijodohaké karo Edward, Pangeran Wales, putra Edward IV saking [[Inggris]] ing [[taun]] 1483; ananging, Edwar ngilang, lan dianggep mati, ora suwé sawisé tilar donyané Edward IV. Sing seneng liyané uga kamasuk Maximilian saking Austria (duda Mary saking Burgundia, pewaris liyané), Alain d'Albret, Jean de Châlons (Pangeran Orange) malah uga Louis, Adipati Orléans sing wés nikah.
 
Ananging, ing [[taun]] 1488, pasukan Francis II dikalahaké ing Paprangan Saint-Aubin-du-Cormier, mungkasi ''Guerre folle'' ing antarané [[Britannia]] lan [[Prancis]]. Ing Perjanjian Sablé, disimpulaké kanthi ngrampungaké babagan perdamaian, Adipati dipeksa kanggo nampa kalus sing ditetepaké menawa putri-putriné ora bakal nikah tanpa persetujuanana kasepakatan saka Raja [[Prancis]]. Francis tilar donya ora suwé saka kuwi, tanggal 9 [[September]] 1488, amarga tiba saka jarané. Anne dadi Adipati Wanita, lan Britannia terjun ing krisis anyar sing ngarah ing perang pungkasan [[Perancis]]-[[Britannia]].
 
== Adipati Wanita Britannia ==
Tumindak penting kapisan sing dilakoni Anne yaiku golèki bojo sing luwih disenengi dening anti [[Prancis]] lan cukup kuat kanggo njaga independen Bretagne. Maximilian I saking Austria dianggep minangka kandidat sing paling cocok. Nikahé karo Maximilian, sing digelar ing Rennes dening wali yaiku tanggal 19 [[Desember]] 1490, mènèhi Anne gelar Ratu Romawi, ananging babagan iki kabukti nduwèni konsekuensi sing gedhé.
 
Prastawa Pernikahan kuwi akhiré wés resmi déning Paus Innosensius VIII tanggal 15 Pebruari[[Februari]] 1492. Akad nikah kanthi ketentuan menawa pasangan sing urip luwih suwé saka sing liyaneliyané bakal nahan kaduwénan Britannia; ananging, uga ditetepaké mangkono menawa Charles tilar donya tanpa keturunan lanang, Anne nakal nikah karo pewarisé, salanjuté raja-raja [[Prancis]] bakal nduwe kesempatan kaloro kanthi permanèn ngrebut Britannia.
 
== Ratu Prancis ==
[[Gambar:Blois cominus et eminus.JPG|thumb|Landak Bretagne sing kebak kanthi kamenangan dikétokaké ing nduwur portal utama [[Château de Blois]]]]
Prastawa Pernikahan kapisan Anne diwiwiti kanthi ora apik: panjenengané nggawa rong kasur karo panjenengané nalika panjenenganepanjenengané teka arep nikah karo Charles, Raja lan Ratu kerep urip kapisah. Panjenengané ditunjuk lan dimahkotai Ratu [[Prancis]] ing Saint-Denis tanggal 8 [[Februari]] 1492; panjenengané dilarang déning bojoné nganggo gelar "Adipati Wanita Bretagne", sing dadi rebutan ing antarané kalorone. Nalika garwané perang ing perang-perang ing negara [[Italia]], kakuasaan kerajaan digunakake déning sedulureseduluré, Anne saking Beaujeu. Sasuwené meteng ing uripeuripé, Anne mapan ing kastil-kastil kerajaan Ambois, Loches lan Plessis utawa ing njero [[kutha]]-[[kutha]] Lyon, Grenoble utawa Moulins (nalika raja mapan ing [[Italia]]). Panjenengané dadi Ratu Sisilia lan gelar Ratu Yerusalem kanthi panguasaan Napoli déning Charles VIII.
 
Prastawa Pernikahan kuwi ngahasilaké 4 putra, ora ana sing slamet tekan wiwitaning mangsa kanak-kanak. Mung anak sing kapisan, Charles Orland (11 [[Oktober]] 1492 – 16 [[Desember]] 1495), selamet ing mangsa kanak-kanak. Anak sing sehat lan pinter, panjenengané digawé manja déning wong tuwané, sing kesiksa lair batin amarga panjenengané tilar donya amarga penyakit campak. Sawisé Charles lair, sing urip kurang saka sewulan; Francis lan Anne uga tilar donya ora suwé sawisé dilairaké. Prastawa kuwi nggawé Anne kasiksa batin, sing ndonga terang-terangan kanggo salah sijining putra sawisé tilar donyané Francis.
 
== Randa lan nikah maneh ==
Nalika Charles VIII tilar donya ing [[taun]] 1498, Anne yuswané 21 taun lan ora nduwèni keturunan. Kanthi sah, panjenengané saiki dikudukaké nikah karo raja sing anyar, Louis XII saking [[Prancis]]; ananging, panjenengané wés nikah karo Joan saking [[Prancis]], putri Louis XI saking [[Prancis]] lan seduluré Charles VIII. Ing tanggal 19 [[Agustus]] 1498, ing kutha Étampes, panjenengané setuju kanggo nikah karo Louis menawa panjenengané éntuk pembatalan saka Joan sasuwené setaun. Panjenengané masang toh-tohan menawa prastawa pembatalan kasebut bakal ditolak, ananging panjenenegané kalah: prastawa Pernikahan sing kapisan Louis dibatalaké dening Paus sadurungé pungkasaning taun kuwi.
 
Kanggo sawetara, ing wulan [[Oktober]] 1498, Anne mrintah manèh Bretagne. Panjenengane mbalekaké Philippe de Montauban sing loyal ing papan kanselir Bretagne, njenengaké Pangeran Orange minangka Herediter Letnan Jenderal Bretagne, nggawe kebon ing wilayah-wilayah Bretagne, mrintahaké produksi duit logam sing ana tulisan jenenge. Panjenengané njupuk kesempatan mubeng-mubeng ing wilayah adipati, ngunjungi pirang-pirang papan sing durung dikunjungi ing mangsa ciliké. Panjenengané nggawé pemasukan kamenangan ing njero [[kutha]]-[[kutha]] wilayah adipati, ing kunu pengikuté nyambut kanthi kamewahan.
 
Upacara nikahané sing katelu Anne digelar nlaika tanggal 8 [[Januari]] 1499 (panjenengané nganggo klambi putih, sing netapaké présidhèn kanggo klambi mantenmantèn ing mangsa ngarep), disimpulaké ing kahanan bédha banget sing kaloro. Panjenengané dudu bocah manèh, ananging salah sijining randa ratu, lan nduwèni tekad kanggo njamin diakuinediakuiné hak-hak minangka wanita bangsawan sing ndaulat wiwit saiki. Sanadyan garwa anyaré nglakokaké kekuatané panguasa ing Britannia, panjenengané kanthi resmi ngakoni haké kanthi gelar "Adipati Wanita Bretagne" lan ngetokaké keputusan kanggo jenengé.
 
Minangka salah sijining adipati wanita, Anne kanthi kuat mbéla kebebasan wilayah adipatiné. Panjenengané ngatur prastawa pernikahan anake, Claude, kanthi Charles saking [[Luksemburg]] ing [[taun]] 1501, kanggo gawé kuat aliansi [[Perancis]]-[[Spanyol]] lan nggenahaké [[Prancis]] suksès ing perang-perang [[Italia]]; ananging, Louis gawé keputusan prastawa pernikahan kuwi nalika nduwe firasat kayané Anne ora ngasilaké keturunan lanang. Sewaliké, Louis ngatur salah sijining prastawa pernikahan antarané Claude lan pewaris tahta [[Prancis]], Francis saking Angoulême. Anne, gawé keputusan kanggo njaga independen Bretagne, nolak tekan mati kanggo sanksi prastawa pernikahan kuwi, sewalike ndorong Claude kanggo nikah karo Charles, utawa kanggo wilayah adipati diwarisaké putriné sing liyané, Renee. Prastawa Pernikahan Claude lan Francis akhiré digelar ing [[taun]] kuwi sawisé Anne tilar donya.
Anne yaiku salah sijining wanita sing pinter sing ngentekaké wektuné ing administrasi Bretagne. Panjenengané digambaraké minangka salah sijining wanita sing pinter, kemayu lan bangga ing tabiate.<ref>De La Warr, Constance, ''A Twice Crowned Queen: Anne of Brittany'', p.41.</ref> Panjenengané nggawé pengamanan otonomi Britannia, lan pelestarian Kadipaten ing njaba mahkota [[Prancis]], karya uripé, sanadyan tujuan kuwi gagal ora suwé sawise tilar donyané.
 
Anne uga minangka salah sijining pelindung kesenian lan seneng musik. Salah sijining kolektor produktif saka permandani, mungkin banget menawa permandani jaran sing nduwé sungu saiki dipajang di museum The Cloisters ing [[Kutha]] [[New York]] sing ditugasake dening panjenengané kanggo perayaan prastawa pernikahané karo Louis XII.<ref>{{cite web|url=http://www.metmuseum.org/Special/Tapestry/5.r.htm |title=Tapestry in the Renaissance: Art and Magnificence |accessdate=9 January 2008 |publisher=[[The Metropolitan Museum of Art]] }}</ref> Panjenengane uga nugasaké salah sijining buku naskah [[Prancis]] (''Book of Hours''), sing dikenal minangka ''The Great Hours of Anne of Brittany''. PanjenenganePanjenengané uga gawegawé institusi Pelayan Kehormatan Ratu ing istana.
 
Siji saka sikilé Anne luwih cendek saka sijiné, lan nggawenggawé abot sisih. Kanggo ndandani masalah iki, panjenenegané nganggo sepatu sing ana hak sing luwih dhuwur saka sikil sijiné.
 
Anne nyimpen salah sijining kothak [[watu permata]]. Panjenengané kanthi acak bakal milih siji saka watu-watu kuwi kanggo pengunjungé.
 
Panjenengané minangka ibu sing setia, sing ngentèkaké akeh wektunewektuné karo anak-anaké. Kanggo putrané, Charles-Orland, panjenengané nugasake salah sijining buku donga, sing nduwenduwé tujuan kanggo ngajaraké carane donga, lan minangka pemandu kanggo panjenengané minangka calon [[Raja Perancis]]; ananging, Charles-Orland tilar donya ing [[taun]] 1495, lan ora ana putra liya sing urip luwih saka sapropirané minggu.
 
Ing Prastawa pernikahané karo Charles VIII, yuswa 14 [[taun]], Anne digambaraké minangka salah sijining prawan sing enom lan ayu; nalika prastawa pernikahané karo Louis, yuswa 22, sawisé ping pitu ngandut tanpa anak sing slamet, panjenengané digambaraké minangka wanita sing nduwenduwé rai sing pucet lan lesu. Ing pungkasan uripe, nalika yuswa 36 [[taun]], panjenengané ngandut ping 14, kanthi 7 anak sing lair mati. Saka 7 sing slamet, mung rong anak sing slamet saka mangsa cilik.
 
== Nikahé lan Keturunané ==
Garwa kaloroné yaiku Charles VIII saking [[Prancis]] <ref> http://www.historylearningsite.co.uk/C8.htm (dipununduh 8 April 2013) </ref>, sing penjenengané nikahi ing Chateau Langeais tanggal 6 [[Desember]] 1491. Panjenengané ngandut ping pitu :
* Charles Orlando, Dauphin [[Prancis]]. siji-sijiné putra sing sehat, panjenengané urip ing [[taun]] 1492-1495, ananging tilar donya amrga penyakit campak.
* Anak lair mati. panjenengané ngandut ing pungkasan [[taun]] 1492/wiwitane [[taun]] 1493, ananging melu ing perjalanan karo garwa saka kastil menyang kastil; panjenengané nglairake nalika nitih kendaraan ing njero alas Courcelles, lan bayi kuwi prematur lan lair mati ([[Agustus]] 1493).
* Anak wedok lair mati. Anne ngandut maneh sawisé 5 wulan keguguran, lan ora melu ing perjalanan (mapan ing Amboise cedhak Dauphin). Ananging, ing wulan [[Februari]] 1494, panjenengané ngancani Raja ing Lyons, ing kunu panjenengane nyiapakenyiapaké perjalanan kanggo perang-perang [[Italia]], lan sawisé tekan tanggal 15 [[Maret]], teko ing kabèh perayaan; stres saka acara-acara kasebut nggawé akibat nglairake prematur lan panjenengané nglairaké salah sijining bayi sing mati ora suwé saka prastawa kuwi.
* Anak lair mati. Panjenengané ngandut maneh ing wulan [[Agustus]] 1494, ananging kelangan bayi salanjuté.
* Charles, Dauphin Perancis[[Prancis]] (1496), Dauphin [[Prancis]]. Panjenengané urip saka tanggal 8 [[September]] tekan 2 Oktober 1496. Tilar donyané nggawé Anne mundur ing Moulins sewetara.
* Francis, Dauphin Perancis (1497), Dauphin [[Prancis]]. Panjenengané tilar donya sapropirané jam sawisé dialiraké ing [[taun]] 1497.
* Anne saking [[Prancis]]. Panjenengané mati ing dina pada karo kelairané, 20 Maret 1498 ing Plessis les Tours.
 
* Seorang putra lair mati (21 Januari 1503).
* ''Sapropirané sumber ngendika menawa panjenengané keguguran ing pungkasan [[taun]] 1503''.
* Ing [[taun]] 1505 panjenenganepanjenengané keguguran.
* Salah sijining putra lair mati (1508) - Sapropirané sumber ngendika menawa panjenengané keguguran-.
* ''Sapropirané sumber ngendika menawa panjenengané keguguran ing [[taun]] 1509''.