Minarèt ing Jam: Béda antara owahan

10 bèt wis ditambahake ,  8 taun kepungkur
tanpa ringkesan besutan
c (Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q3174993 (translate me))
}}
 
'''Minaret of Jam''' utawi '''Situs Menara Jam Afganistan''' (utawi asring kasebat '''Situs Jam''' kemawon) inggih punika salah sawijining bangunan [[jam]] kuno ingkang wonten ing [[Afganistan]]. Bangunan punika madeg sewidak lima meter<ref name="internet 1">[http://whc.unesco.org/en/list/211]</ref> wonten sawijining [[lembah]] ingkang kasar wonten ing persimpangan saking [[Hari]] lan [[kali Jam]], udakara satus kilometer sisih wétan [[Herat]]. Dipunbangun déning [[Sultan Ghurid Ghiyath al-Din Muhammad bin Sam]] (1163-1203). Pamanggih sanesipun dening [[Pinder-Wilson]] lan [[Sourdel-Thomine]] mratelakaken bilih taun madeging bangunan punika inggih ing antawisipun 1194-1195 lan 1174-1175. Menara punika dipunbangun piyambak minangka méngeti penaklukan [[Ghurid dari Ghazna]] wontening taun 1173. Sisa-sisa permukiman ing sisih ler Hari lan bukit ing sakanan keringipun sarta fragmen [[tembikar]] ingkang dipunkempalaken wonten ing tlatah kasebat nedahaken bilih situs sagd dados ibukota [[Ghurid]] ingkang sampun ical, [[Firuzkuh]], ingkang dipun risak kaliyan [[Genghis Khan]] wontening taun 1222. Sisa sawijining [[benteng]] utawi [[puri]] katingal ing pucukipun bukit ing sisih wétan [[menara]].<ref name="internet 2">[http://www.arch.cam.ac.uk/~alg1000/mjap/]</ref>
 
Sedaya situs jam punika kadamel saking [[bata]] , menara punika kaperang saking bentuk silindris ingkang ambanipun 7 meter ing dasar [[segi wolu]]. Wonten kalih [[andha]] spiral, dipunaksés saking lawang tunggal ing sanginggilipun siti, sasanesipun nyawisaken aksés kakalih [[balkon]] wonten ing nginggilipun batang ngandhap lan tengah-tengah ngantos dumugi batang nginggil, tumuju enem ruang berkubah.<ref name="internet 3">[http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=11345]</ref>
 
Kalih menara saking menara poros gadah rubeda saking strukturalipun. Batang ngandhap ingkang amba kadamel saking tembok kandel ngupengi kalih andha spiral ing pusat, minggah ing kadhuwuran tigang dasa wolu meter, kanthi diameter éksterior kirang saking 9,7 meter ing dhasar lan 6 meter ing nginggil. Batang nginggil ingkang ciyut, suwalikipun, nggadahi ''void'' pusat mbentang kaliyan enem kubah 'cross'' ngaso ing patang penopang internal. Andha wonten mriki dipunsaluraken wonten ing salebeting ruang ciyut ing antawisipun témbok lan penopang.
 
Dékorasi kaya menara, saperangan ageng bertahan lsn dipunanalisis ksnthi detail dening [[Sourdel-Thomine]]. Poros nginggil fituripun tigang pita (''band'') epigrafi – satunggal ing ngandhap lan kalih ing ngandhapipun balkon urut kalih – ingkang ngandhut [[syahadat]] kasebat, Al-Quran ayat-ayat saking salebeting Surah al-Saff lan nama Ghiyath al-Din, piyambak-piyambak. kalih ''band'' andhap dipunpisahaken kanthi ''band'' dékoratif kandel ingkang nedahaken motip [[vas]] simbolis dipunpanggihaken wonten ing [[istana]][[ Ghazna saking Mas’ud III]] lan [[koin]] ingkang dipunterbitaken wonten ing [[Firuzkuh]].<ref name="internet 4">[http://afghanistan.saarctourism.org/minaret-jam.html]</ref>
 
Poros ngandhap dipuntutupi sedayanipun kaliyan wolung panel ubin vértikal ingkang nuju ing sawijining ''band'' épigrafi kandel ing ngandhapipun balkon kapisan. Saben panel wonten ing mriki wujud fituripun geometris dipunbingkai kanthi tulisan Kufi kontinu lan dipunisi kanthi jalinan pola-pola géometris. Motif Kepang ing panel mujur wetan lan ngilen, ingkang mratandhani lawang mlebetipun ingkang asli lan arah kiblat, dipun bentenaken kanthi pangginaan lintang ingkang pucukipun wonten wolu.<ref>[http: name="internet 4"//afghanistan.saarctourism.org/minaret-jam.html]</ref>
 
[[Prasasti]] ingkang asipat péngetan ing sanginggiling panel kalebet nama kaliyan judul pengetan saking [[Ghiyath al-Din]], dipun serat wonten ing salebeting skrip Kufi ingkang wonten ukiran kembang dipunsorot kaliyan pirus ubin.
 
Bab punika dipunbingkai kanthi band-band saking maneka warni [[genteng]] amba, kalebet saperangan bunderan lan ''roundels'' dipunjangkepi kaliyan sisipan kembang. sawijining seratan kursif, dipunpanggenaken wonten ing tengah nginggilipun panel wétan, maringaken nama arsiték, [[Ali bin Ibrahim dari Nisyapur]]. Fragmén ingkang sisa saking ''band'' epigrafi kagangsaling dhasar nedahaken menara punika inggih kalebet judul saking sultan Ghurid wonten ing skrip Kufi kusut.<ref name="internet 5">[http://antiquity.ac.uk/projgall/thomas/index.html]</ref>
 
Pemantapan upaya kangge Menara Jam dipunwiwiti wonten ing taun 1960 nyusul survei ingkang dipuntindhakaken dening ''Instituto Italiano per il Media ed Estremo Oriente (ISMEO)'' ingkang paring penget bilih karisakan ingkang dipunsebabaken kaliyan érosi siti ing dhasar menara. Sawijing bendungan sementara dipunbangun ngnagge watu lan kayu ing 1963-1964, lan dipundhereki kanthi pambangunan tembok bronjong dening UNESCO wonten ing taun 1978. Upaya nglestarékaken dipun mandegaken kaliyan perang sipil malih wonten ing taun 1999 lan wonten ing taun 2001 kanthi pambangunan tembok tambahan lan ''gabions'' wonten ing sadawaning kali Jam lan Hari. <ref name="internet 6">[http://encyclopedia.thefreedictionary.com/Minaret+of+Jam]</ref>
 
Menara lan ugi situs arkeologi ing sakanan keringipun sampun dipungantos ing salebeting dhaptar [[Situs Warisan Donya UNESCO]] ing bebaya taun 2002. Penggalian ilégal wiwit taun 2001 sampun mbahayakaken integritas historis saking situs arkeologi.<ref>[http: name="internet 6"//encyclopedia.thefreedictionary.com/Minaret+of+Jam]</ref>