Réaksi kimia: Béda antara owahan

1 bèt wis dibusak ,  7 taun kepungkur
tanpa ringkesan besutan
(- hilangkan inuse)
[[Gambar:Hydrochloric acid ammonia.jpg|right|250px|thumb|Uap [[hidrogen klorida]] dalam beker dan [[amonia]] dalam tabung percobaan bereaksi membentuk awan [[amonium klorida]]]]
[[Gambar:ThermiteFe2O3.JPG|miniatur|[[Thermitreaktion]]]]
'''Réaksi kimia''' inggih punika prosés alam ingkang asring ngasilakén ewahan [[Senyawa Kimia]].<ref>{{id}}[GoldBookRef|title=chemical reaction|file=C01033 Pengertian Reaksi Kimia](dipununduh Tanggal 30 September 2012)</ref>Sényawa utawi sényawa-sényawa wiwit ingkang gégayutan ing réaksi sagéd dipunsébapaken dados [[réaktan]]. Réaksi kimia dipunkaraktérisasikakén kaliyan [[Pérubahan kimiawi]], lan badhè ngasilakén sétunggal utawi langkung [[produk]] ingkang gadahinggadahi titikan ingkang bèntén saking réaktan. Sécara klasik, réaksi kimia ngayutakén pérubahankaewahan pérgérakan [[Èlèktron]] ing pémbéntukan lan pémutusan [[ikatan kimia]], ménawinipunménawi konsèp umum réaksi kimia ugi sagéd dipuntérapakè ing [[diagram Feynman|transformasi partikel-partikel elementer]] sami kaliyan [[reaksi nuklir]].
Reaksi-reaksi kimia ingkang panggenanipun dipunginakaken sami ing [[sintesis kimia]] kanggé ngasilakné produk senyawa ingkang dipunkarpéisampun dados ancasipun. Ing salébéting [[biokimia]] reaksi kimia dipun[[katalisis]] kaliyan [[enzim]] mbéntuk lintasan [[métabolismé]], ing sintesèis saha [[dekomposisi]] ingkang biasanipun botén kédadosan ing [[sèl]]
== Séjarah ==
[[Gambar:Antoine lavoisier color.jpg|thumb|[[Antoine Lavoisier]] mengembangkan teori pembakaran minangka reaksi kimia kaliyan oksigen]]
[[Gambar:ThermiteReaction.jpg|thumb|A [[thermite]] reaction using iron(III) oxide. The sparks flying outwards are globules of molten iron trailing smoke in their wake.]]
[[Gambar:Chemical reactions3.ogv|thumb|Video demonstrating a chemical reaction.]]
Rèaksi kimia kayakadasta [[pembakaran]], [[férméntasi]], lan rèduksi saking bijih dados logam sampun dipunmangértosi jaman rumiyèn.Téori-téori wiwit transformasi saking matérial-matérial punika dirémbakaké dèning filsuf [[Yunani ]]Kina, kadas [[Èlèmèn klasik]] saking [[Empedocles]] ingkang nyatakakénngendika ménawi substansi kèmawon kasusun saking èlèmèn dasar inggih punika : [[Lati]],[[ toya]], [[udara]], lan [[bu.ing abad perètengahan, transformasi kimia dipunsinauni dèning para [[alkemis]]. Sédaya nyobi, tuladhanipun, ngubah [[timbal]] dados [[émas]], kaliyan ngèrèaksiakén [[timbal]] kaliyan campuran [[témbaga]] [[timbal]] kaliyan [[sulfur]].<ref>{{id}}[cite journal|last1=Weyer|first1=Jost|title=Neuere Interpretationsmglichkeiten der Alchemie|volume=7|pages=177|journal=Chemie in unserer Zeit|language=German|year=1973|doi=10.1002/ciuz.19730070604|issue=6 Sejarah Reaksi Kimia] (dipununduh Tanggal 30 September)</ref>
Produksi saking sényawa-sényawa kimia ingkang botén wontén sécara alami ing donya, sampun lami para ilmuan, kados sintèsis saking [[asam sulfur]] lan [[asam nitrat]] saking alkemis [[Jābir ibn Hayyān]]. Prosès punika dipunlampahi kanthi cara béntérakèn [[minéral-minéral]] [[sulfat]], saha [[nitrat]], kados [[témbaga sulfat]], [[alum]] lan [[kalium nitrat]]. Ing abad ke-17, [[Johann Rudolph Glauber]] mroduksi [[asam klorida]] lan [[natrium sulfat]] kaliyan ngréaksiakén [[asam sulfat]] kaliyan [[natrium klorida]]. Wontén ananè parémbagan ''[[lead chamber process]]'' ing taun [[1746]] lan [[prosès Leblanc]], pramila ménawi wonténéwontén [[asam sulfat]] lan [[natrium karbonat]] ing jumlah agéng, mila rèaksi kimia sagéd dipun aplikasikakén ing industri. Tèknologi [[asam sulfat]] sampun majéng, pungkasaning sagéd ngasilakén [[prosès kontak]] ing taun [[1880]]-an,<ref>{{id}}Leonard J. Friedman & Samantha J. Friedman [http://www.aiche-cf.org/Clearwater/2008/Paper2/8.2.7.pdf The History of the Contact Sulfuric Acid Process], Acid Engineering & Consulting, Inc. Boca Raton, Florida] (dipununduh Tanggal 30 September 2012)</ref> lan [[proses Haber]] dipunembagagen ing taun 1909–1910 kangge sintesis [[amonia]].<ref>John E. Lesch [http://books.google.com/books?id=VJIztvolC8cC&pg=PA170 The German chemical industry in the twentieth century], Springer, 2000, ISBN 0-7923-6487-2 p. 170 Sejarah Reaksi Kimia]</ref>
Saking abad 16 peneliti kayadene [[Jan Baptist van Helmont]], [[Robert Boyle]] saha [[Isaac Newton]]nyobi kanggè némtuakén tèori-tèori saking transformasi-transformasi kimia ingkang sampun dipuneksperimenaken ing [[Tèori plogiston]] dipuncetusaken ing taun [[1667]] dèning [[Johann Joachim Becher]]. Téori punika mempostulataken ananè èlèmèn kayadènè [[lati]] ingkang sagéd dipunwastani "plogiston", ing salébéting benda-benda ingkang sagét kabakar saha dipunuwalakén ngantas [[pembakaran]]. Teori punika dipunbuktiaken luput ing taun [[1785]] dèning [[Antoine Lavoisier]], ing pungkasan nyukani pangèrtosan ingkang lérés babakan pembakaran.<ref>Brock, pp. 34–55</ref>
Ing taun[[ 1808]], [[Joseph Louis Gay-Lussac]] mangertosi karakteristik [[gas]] sakpunika sami. Adédasar ing tèori saking [[John Dalton]], [[Joseph Proust]] saha ngerembakaken [[hukum perbandingan tetap]]ingkang badhe dados konsèp wiwit saking [[stoikiometri]] saha [[persamaan reaksi]].<ref>Brock, pp. 104–107</ref>
== Saminipun ==
[[Persamaan rèaksi]] dipunginakakén kanggè rèaksi kimia. SaminipunSami rèaksi saking [[rumus kimia]] utawi [[rumus struktur]] saking rèaktan sisih kiwa lan produk ing sisih téngèn. Antawis[[ produk]] lan [[rèaktan]] dipunpisahakén kaliyan pratitis(→) ingkang nunjukakè arah lan tipé rèaksi. Ujung saking tandapratanda kasébut nunjukakènuduhake rèaksi owah saking arah pundhi. Pratitis panah ganda ({{eqm}}), ingkang gadahi kalih ujung tanda panah ingkang béntèn arahipun, diginakakè ing [[rèaksi kéetimbangan]]. Saminipun kimia kédhahipun séimbang, jumbuh kaliyan [[stoikiometri]], jumlah [[atom]] sabén unsur ing sisih kiwa kédhah sami kaliyan jumlah [[atom]] sabén unsur ing sisih téngén. Pényéimbangan ménika dipunlampahi supadas nambah angka ing ngajéng [[molèkul senyawa]] (dipunlambangaken kaliyan ''A, B, C'' dan ''D'' dipundiagramaken skèma ing ngandap) kaliyan angka alit (''a, b, c'' dan ''d'') ing ngajengipun.<ref>{{GoldBookRef|title=chemical reaction equation|file=C01034}}</ref>
:<math>\mathrm{a\ A + b\ B \longrightarrow c\ C + d\ D}</math>