Piyul: Béda antara owahan

26 bèt wis ditambahake ,  5 taun kepungkur
c
gawé using AWB
c (Bot: Migrating 106 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q8355 (translate me))
c (gawé using AWB)
|title=The History of the Violin
|first=William|last=Bartruff|accessdate=2006-09-22
}}</ref> Pyul jaman Renaisans kang paling apik amarga ana ukirané yaiku ''Gasparo da Salò'' ([[1574]]) kang dinduwèni [[Ferdinand II]], Adhipati Agung [[Austria]], banjur wiwit [[1841]], piyul iku musuwur karo ''virtuoso Norwegia Ole Bull'', kang nggunakak piyul iku nganti patang puluh taun lan èwunan pentas. Saiki piyul kasebut disimpen ana ing [[Vestlandske Kustindustrimuseum]] ing [[Bergen]], [[Norwegia]].''The Messia'' utawa ''Le Messie'' (uga dikenal minangka ''Salabue'') kang digawedigawé dening [[Antonio Stradivari]] nalika taun [[1716]] durung tau digunakaké. Piyul kasebut ana ing [[Museum Ashmolean]] ing [[Oxford]].<ref>{{cite web
|url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111
|title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue)
}}</ref>
 
Abad ka-18, piyul digawedigawé beda banget karo sadurunge, utamane ing ukuran dawa lan pojok ing gulu piyul. Bentuk kang saiki dadi standar wujud piyul sadonya. Bedane wujud piyul jaman biyen lan saiki ndadekake suwara kang kabentuk uga beda, nanging sing dianggo pathokan utawa standar wujud piyul yaiku wujud piyul kang saiki.<ref> {{cite web
|title=Violin changes by 1800
|url=http://rperras.tripod.com/id42.htm|author=Richard Perras
Bagéyan mburi lan pinggir piyul digawé saka kayu mapel, biyasa dipilih kang aluré padha. Bagéyan mburi piyul umumé digawé saka kayu utuh kang diukir kanthi ''simetris'' utawa padha. Bagéyan iki uga asring dibentuk purfling sanajan ora pati ana pengaruh marang piyul. Ing piyul antik kadhang diwènèhi cèt lan tulisan tangan minangka gantiné purfling ing bagéyan buri. Ana bagéyan kang mblendhuk, setengah bunder kang ana ing bagéyan kang cedhak karo gulu piyul kanggo nambahi panggonan kanggo ngelèm . Blendhukan kasebut wigati kanggo sembungan gulu piyul lan awak piyul, nanging nalika ngukur dawané piyul, bagéyan iki ora diitung.
[[Gambar:Four violin tuning pegs.jpg|thumb|left|100px|Patang piranti tambahan kanggo nyetel ing saben senar]]
Gulu piyul biasane digawwe saka kayu mapel kang padha karo bageyan buri lan pinggir awak piyul. Ing gulu piyul ana papan driji kang digawedigawé saka kayu eboni utawa kayu liya kang dicat [[ireng]]. Kayu eboni asring dipilih dening tukangh gawegawé piyul amarga kayune atos, lan awet. Piyul kang tuwa digawedigawé saka kayu mapel kanggo papan driji lan dipernis karo kayu eboni. Ing papan driji kang dhuwur ana garis kayu kang mbendul, asring kayu eboni utawa kayu gadhing kang diarani sadel dhuwur. Blendhukan iki digunakake kanggo jembatan landesan senar, kaya jembatan piyul kang digunakake kanggo kaperluan kaya awake piyul.
 
Jembatan piyul diukir kanthi ati-ati saka kayu mapel lan nduweni guna dhewe-dhewe, lengkungan ndhuwur kanggo nahan senar nalika ing tingkat tartemtu saka papan driji kang bentuke mlengkung supaya bisa digesek dhewe-dhewe (utawa bebarengan) lan dadi papan kanggo ngeterake getaran suwara saka senar tumuju awak piyul. Jembatan iki saweise dipasang uga isa diobahke kangggo nyetel [[suwara]] piyul.
Busur piyul kaperang saka sawilah kayu lan pirang-pirang [[rambut]] [[jaran]] kang dipasang saka pucuk tekan pucuk. Ing salah siji pucuke diwenehi [[sekrup]] kang digunakake kanggo ngencengi (nalika arep digunakake), utawa ngendhoni (nalika disimpen) rambut kasebut. Ing cedhake sekrup ana cekelan [[jempol]] lan [[driji]] liyane.
 
Rambut kang digunakake kanggo busur piyul iku biyasane saka rambut jaran [[putih]] lanang, amarga werna rambute [[putih]] semu [[emas]], nanging ana uga busur kang nggunakake senar saka bahan ''sintetis''. Yen busur piyul asring digosok nggunakake gala ([[Basa Inggris]]: rosin) bakal ndadekake cengkremane busur ning senar dadi luwih stabil lan gampang diatur, ora gampang ucul, lan isa uga ngrewangi teknik geter. Wilah kang digunakake biyasane nggunakake kayu ''pernambuco'' supaya asile apik, utawa kayu ''brasil'' kang regane murah. Busur kang murahan biyasane nggunakake serat gelas. Ana uga saiki kang nggunakake serat karbon kanggo bahan gawegawé wilah busur piyul.
 
==Senar Piyul==
Senar digawedigawé saka usus [[wedhus]], dibatek, digaringake banjur diplintir. Banjur ana cara nyampuri logam ing senar usus. Asile saka nyampuri iku ndadekake senar luwih kuwat lan luwih imbang, lan isa luwih dikencengake, suwara kang diasilake luwih gedhe. Dibandhingake karo senar sintetis kang akeh digunakake saiki, senar usus luwih apik anggone ngasilake suwara.
 
Senar modhèrn nggunakaké [[waja]] atos, waja untingan, utawa bahan sintètis. Kabèh senar untingan lan senar saka waja atos dirangkepi werna-werna logam kanggo ngatur boboté, dhiamèter, lan kadhar [[banyu]]. Senar paling dhuwur E biyanasé dirangkepi karo waja atos kang terkadhang uga dicampuri [[alumunium]] supaya ora "siulan". Rangkepan [[emas]] digunakaké supaya ora tèyèngen lan ngurangi ''siulan''. Baja kang ora kena tèyèngen supaya ora ngasilake suwara kang béda. Senar kang intiné arupa bahan sintètis nggabungaké kuwalitas senar usus supaya senare bisa kuwat, awèt, lan stabil. Senar iki luwih gampang malih amerga owahing temperatur tinimbang senar saka bahan logam.
Ukuran piyul diwiwiti saka ukuran paling cilik 1/16, 1/10, 1/8, 1/4, 2/4 (1/2), 3/4, lan piyul kanggo wong enom 4/4. Ana uga piyul kang ukurané 1/32 kang ukurané cilik banget.
 
Dawané awak (gulu ora kaetung) piyul kang ukurané 4/4 kurang luwih 36 &nbsp;cm (utawa luwih cilik miturut modhèl saka abad ka-17). Piyul 3/4 dawané 33 &nbsp;cm, 1/2 dawané 30 &nbsp;cm. Minangka kanggo mbandhingaké viola utuh dawané 40 &nbsp;cm.
 
Kanggo nentokaké ukuran piyul kang pas kanggo bocah, biyasané bocah iku dikongkon nyekel piyul lan tangané kudu nyandhak tekan pucuk gulungan sirah piyul.
63.815

besutan