Tèks Masorèt

Tulisan Masorèt inggih punika tèks Ibrani ingkang gadhah parikuwasa (Ind: otoritas) ing Kitab Yahudi ingkang dipunakèni kanthi umum dados gagrag parijawat ing Tanakh.[1][2][3] Teks Masoret nganggè basa Ibrani lan namung angginaaken aksara wyanjana.[3][4][5] Tembung ing teks punika saged kawaos kaliyan anambahkèn sandhangan Ibrani utawa aksara swara ing jarwaksara Latin.[1] Aksara swaraning tembung ing salèbeting tulisan Masoret botèn cèdhak amargi botèn kasèrat.[1] Aksara swara ingkang boten cetha punika saged damel ambiguitas ing wanci maosipun.[1] Cara kanggé ngindari kaklinton ing wanci maos tulisan punika kalihan nambahaken sandhangan.[1] Dados, aksara swara ingkang dipunginakaken ing seratan punika wiwitipun saking aksara wyanjananing tembung punika piyambak.[4]

Naskah Nash Papyrus (abad ka-2 SM) ingkang isinipun tèks pra-Masoret Dasa Titah lan dedonga Shema Yisrael.

Seratan Masoret limrahipun dipunnyatakaken ing tandha (MT, 𝕸, or ).[4] MT punika ateges Masoretic Text. Naskah punika dipunrampungake déning para rabi sawatawis abad kapisan Masehi.[4] punika dados babaku ing agama Yahudi Kulonan sawatawis abad kaping 10 Masehi, lan salajengipun ugi ing pakiwatengenan pariklumpuk Yahudi salimrahipun.[4]

Wiwitan lan PinyebaripunBesut

 
Gagathukan antaraning mawarna-warna tulisan kuna ing Prajanjeyan Lawas (saperangan wus diwanuhi dening siglume). LXX iku saemper Alkitab Pitung Puluh.

Talmud punika cikal bakal seratan Masoret.[6][7][8] Kitab Talmud dados salah satunggaling babaku ing pinyerating Alkitab Ibrani.[6][7][8] Seratan punika lajeng dipunopeni ing salebeting pasembahyangan ing Yerusalem.[6][7][8] Kitab Talmud piyambak gadhah gegayutan kalihan tigang gulungan Toret..[6][7][8] Tigang kitab punika dipuntemokaken ing salebete lan gadhah bèntenipun piyambak-piyambak.[6][7][8] Bèntenipun punika dipunpecahake nglampahi kaunggulan piyambak-piyambak gulungan.[6][7][8]

Jaman Padaleman Suci KapindhoBesut

Gulungan-gulungan Sagara Pejah ingkang dipuntemokaken ing sawatawis taun 150 SM-75 M di sakiwa-tengené Qumran.[6][7][8] Boten wonten seratan ing salebeting jaman punika ingkang gadhah katunggalwarnan ingkang sami amargi punika énggal ingkang dipuntekanake pinten-pinten abad salajengipun.[6][7][8] Gulungan-gulungan pukika ugi nunjukkan pinten-pinten parijinis alit ing salebeting tataserat manawi saé punika ing salebeting Seratan Masoret, lan ingkang sanèsipun.[6][7][8] Sapunika kalihan gamblang katingal saking boten wontene benaktulis (Ind: koreksi) lan alternatif parijinis ingkang nggambaraken kaluwaran kanggé milih ingkang jumbuh kaliyan kakarepan piyambak-piyambak lan kawicaksanan ing antawisipun seratan ingkang bènten-bènten.[6][7][8]

Jaman Para Rabbi YahudiBesut

Kaum Parisi maringi kawigatosan ingkang anjlentreh (Ind: detail) ing tembung lan piwaca dados dhasar argumen kalihan seratan.[6][7] Kawigatosan punika njangkah pucukipun kanthi tuladhanipun Rabbi Akiya antawis taun 135 M.[6][7] Idhep seratan sampurna dipunsucekaken ing salebeting dhasaripun ingkang aksara wyanjana, nyebar kanthi cepet nglampahi pariklumpuk Yahudi.[6][7] Pariklumpuk punika nyatakaken nglampahi ukara-ukara ingkang andhekeng ing salebeting Halakha, Aggada, dan papikiring Yahudi.[6][7] Kajaba iku, wonten ugi kritig ingkang kuwat kalihan pernyataan ing Jaman Tengahan.[9] Pernyataan punika dados sebuah penyimpangan ing salebeting layang ingkang badhé andamel Toret dados boten valid.[9] Teks Ibrani gadhah bèntenipun ingkang cetha kaliyan teks Masoret ing jaman sapunika.[9] sanèsipun ugi, wonten bèntenipun kaliyan gagrag Gemara lan Midras Halakha ingkang adhedhasar gagrag cara pocapipun.[9] Gagrag punika boten kacithakwetu malih ing seratan Masoret jaman punika.[9]

Cathetan sukuBesut

  1. a b c d e Mary Gladstone.1980.The Illustrated Bible Dictionary.England.Inter-Varsity Press.1537.
  2. Ed. Allen C. Myer.1987.The Eerdmans Bible Dictionary.Grad Rapids, Michigan. Wm. B. Eerdmans Publishing.699.
  3. a b Paul J. Achtemeier.1985.Harper's Bible Dictionary.USA.Harper & Row Publisher.612.
  4. a b c d e W. R. F. Browning.Kamus ALkitab. terj. Lim Kim Yang lan Bambang Subandrijo.Jakarta.Gunung Mulia.257.
  5. J. D. Douglas.1962.The New Bible Dictionary.England.Inter-Varsity Press.1255-1256.
  6. a b c d e f g h i j k l m n Jewish Encyclopedia: Masorah.
  7. a b c d e f g h i j k l m n Dr. Christian David Ginsburg's 1880 edition of the Massorah (PDF).
  8. a b c d e f g h i j TextNahum M. Sarna and S. David Sperling (2006),, in Bible, Encyclopaedia Judaica 2nd ed.; via Jewish Virtual Library
  9. a b c d e Sir Godfrey Driver.1970.Introduction to the Old Testament of the New English Bible.

RujukanBesut