Tembung jagat raya

Tembung jagat raya iku dumadi saka rong tembung yaiku jagat lan raya. Tembung jagat kuwi lumrahé ditegesi "jagat gedhe" yaiku jagat kang gumelar iki utawa jagat salumahing bumi sakurebing langit. Teges iki satemené wis mingset saka teges kang sakawit.

Tembung jagat raya iku dumadi saka rong tembung yaiku jagat lan raya.

PanuliséBesut

Ana wong kang nulis tembung jagat ing tembung jagat raya kanthi sigegan aksara t ing pungkasaning tembung lan ana uga wong kang nulis tembung mau kanthi sigegan aksara d, dadi jagad raya. Panulisé tembung jagad (kanthi sigegan aksara d) iku jalaran kadayan saka pakecapané aksara g kang dumunung ing sangarepé, sairib karo panulisé tembung saged, reged, wragad. Ananging yèn ditlusur saka sajarahé, panulisé tetembungan jagad raya (tembung jagad ditulis kanthi sigegan aksara d) iku ora trep.

Manut sajarahé, tetembungan jagat raya iku minangka tembung Kawi (basa Jawa Kuna) kang asalé saka basa Sangsekerta. Ing sakawit panulisé jagat raya iku jagat traya. Tembung traya minangka owah-owahan tembung tri kang mengku teges "telu". Kanthi mangkono, tetembungan jagat traya kang ing jaman saiki banjur dadi jagat raya kuwi mengku teges "jagat telu" yaiku bumi, swarga, lan ngisor bumi (neraka).

Tembung tri owah dadi traya iku minangka owah-owahan dhapukaning tembung ing basa Sangsekerta. Kajaba bisa owah dadi tembung traya, tembung tri iku bisa owah dadi trai, trayo, lan sapanunggalané kang kabèh mau isih mengku anasir teges "‘telu", upamané trailokya "jagat tetelu", trailokyarajya "pepréntahan jagat tetelu", trayodaŠa "tetulas", trayodaŠi "bengi kang kaping tetulas" (diétung saka setengah sasi kang sapisan manut pétungan rembulan). Kanthi mangkono, panulisé tembung jagat ing tetembungan jagat raya kuwi sing bener kanthi sigegan aksara t.[1]

Deleng ugaBesut

RujukanBesut

  1. Widati, Sri, dkk (2012). Puspa Rinoncé. Yogyakarta: Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa Balai Bahasa Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta. pp. 39–40. ISBN 978-979-1854-05-4.

Pranala jabaBesut