Karna: Béda antara owahan

854 bèt wis ditambahake ,  6 sasi kepungkur
tanpa ringkesan besutan
 
[[Gambar:Pewayangan.jpg|thumb|right|Adhipati Karna]]
 
'''AdhipatiAdipati Karna''' utawa Basukarna iku ratu ing Ngawangga (Awangga), nagara cilik bawahan [[nagara]] [[Astina]]. Garwané asma [[Dèwi Surtikanti[[Surtikanthi]], putriné Prabu Salya ratu ing Mandaraka. Dèwi Surtikanthi iku mbakyuné [[Dèwi Banowati]] (garwané Prabu Duryudana), mula ing padhalangan Prabu Duryudana yèn ngaturi Prabu Karna, "Kaka Prabu Karna" utawa "Kaka Adipati Karna".
 
Adhipati Karna iku sadulur [[Janaka]] kang tunggal ibu nanging séjé rama. Ramané adhipati Karna iku aran Bethara Surya, déné yèn ramané Janaka iku Pandhu Déwanata, ibuné padha-padha Dèwi Kunthi.
 
Patuladhan saka dhèwèké nalika ana perang Baratayuda adhipati Karna iki ora mbéla marang prajurit Pandhawa, nanging sabiyantu marang prajurit Ngastina, jalaran dhèwèké kepéngin males budi kabecikan marang ratu ing Ngastina iya Sang Prabu Duryudana. Adhipati Karna iku paraga wayang sing kalebu antagonis ning bisa diarani simpatik. Dhèwèké bisa kaanggep [[anti hero]]. Kaya déné [[Kumbakarna]], Adhipati Karna asring dadi panutan ing prakara [[nasionalisme]].
 
Duk rikala semana adhipati Karna lunga saka praja disiya-siya déning ibuné, kepara kelakon dilarung ing Bengawan Swilu gangga, sawusé ngancik diwasa arep mèlu mupu sayembara panah waé ora olèh, dupèh dudu putrané raja, rikala iku banget lingsemé lan lara atiné adhipati Karna, ing wektu iku uga [[Duryudana]] banjur maringi tanah perdikan ing Angga lan ngiras patut diepèk dadi putra angkaté ratu ing Ngastina mau. Ing sajeroning ati adhipati Karna aprasetya, "Iya seksènana bumi langit saisiné mbésuk kapan kelakoné aku bakal mbéla marang wong kang bisa paring dalaning kamulyan uripku iki".
Ing perang [[Bharatayudha]], Karna mbélani [[Kurawa]]. Satriya iki ngerti yèn sajatiné Kurawa kang salah. Nanging dhèwèké ngugemi jejer ing satriya kudu mbela sapa wong sing mbiyèn mbela dhèwèké. Ing perang iku, Karna bisa maténi [[Gathotkaca]] nganggo pusaka Kuntawijayandanu.
 
Karna madeg senapati kurawa sawise [[Bisma]] gugur. Karna banjur perang tandhing mungsuhDene Arjuna, senapati [[Pandhawa]] kang ngadhepi. Arjuna kang uga ngerti menawa Karna kuwi sedulur ibu seje bapa rumangsa pakewuh kudu mungsuh sedulur tuwa. Nanging Kresna banjur ngelingake darmaning satriya kang kudu mbelani kang becik senajan kudu mungsuh sedulur. Diwiwiti ngadu duwung, kekarone pada adu katyasan ulah gegaman nanging padha sektine. Kekarone banjur adu keprigelan ulah jemparing. Janaka kasil manah [[Makutha|toponge]] Karna lan uwal gelunge. Karna rumangsa cilik atine rumangsa kasoran.
 
Adipati Karna kang nunggu Arjuna ing Tegal Kurusetra dumadakan katekan naga aran Radèn Ardhawalika saka nagara Guwabarong. Dene tekane kono arep mbiyantu Adipati Karna amarha Radèn Ardhawalika arep males ukum marang Arjuna kang wis mateni ramane aran prabu Jathagimbal lan rakane Prabu Kalasrenggi. Nanging Prabu Karna ora nglilani lan dhawuh Radèn Ardhawalika supaya ngadhepi Arjuna. Wusana Ardhawalika mati kataman jemparing Arjuna.
Perang banjur diterusake ing saduwure kreta. [[Salya]] nalika iku dadi kusiré Karna, kang sajatiné mantuné dhéwé. Déné Arjuna dikusiri déning [[Kresna]]. Panah Karna Nanging panahé luput amarga Prabu Salya nyendhal jarané. Lakon iki kondhang kanthi irah-irahan ''Karna Tandhing'' amarga Arjuna uga macak kaya Karna. Ing kéné, Karna mati kena panahé Arjuna, kyai Pasopati.<ref>{{Cite book|url=https://www.sastra.org/bahasa-dan-budaya/wayang/1683-padhalangan-ringgit-purwa-jilid-33-balai-pustaka-1930-1932-377|title=Serat Padhalangan Ringgit Purwa - 1930, 1932|last=Pustaka|first=Balai|language=jv}}</ref>
 
Perang banjur diterusake ing saduwure kreta. [[Salya]] nalika iku dadi kusiré Karna, kang sajatiné mantuné dhéwé. Déné Arjuna dikusiri déning [[Kresna]]. Kekarone pada adu katyasan ulah jemparing. Suwe anggon kekarone ngadu panah, wusana Arjuna nglepasi panah Pasopati lan titis ing janggane Adipati Karna. Sadurunge tumeka pati, Adipati Karna nimbali Arjuna sarta amelas asih. Arjuna banjur sedya nyaketi nanging dicegah Prabu Kresna amarga mangerti yen Adipati Karna wis ngunus pusaka Kyai Kaladite (ing pewayangan gagrag Sala aran Kyai Jalak) lan bakal ngajak sampyuh. Mula Kresna banjur dhawuh Arjuna ngetokake pusaka Kyai Kalanadhah. Pusaka kekaro banjur muksa makayangan, mustaka Adipati Karna gumlundhung lan gugur ing paprangan.
Adhipati Karna iku paraga wayang sing kalebu antagonis ning bisa diarani simpatik. Dhèwèké bisa kaanggep [[anti hero]]. Kaya déné [[Kumbakarna]], Adhipati Karna asring dadi panutan ing prakara [[nasionalisme]].
 
PerangIng banjurnegara diterusakeNgawangga, ingDewi saduwureSurtikanthi kreta.kang [[Salya]]nampa nalikakabar ikugugure dadigarwane kusirébanjur Karna,bela kangpati sajatinékanthi mantunésuduk dhéwésarira. DénéDene Arjunaing dikusiri déning [[Kresna]]. Panah Karna Nanging panahé luput amargaNgastina, Prabu SalyaSuyudana nyendhalndhawuhake jarané.supaya Lakon[[Pandhita ikiDurna]] kondhangkang kanthimadeg irah-irahan ''Karna Tandhing'' amarga Arjuna uga macak kaya Karna. Ing kéné, Karna mati kena panahé Arjuna,dadi kyaisenapati PasopatiKurawa.<ref>{{Cite book|url=https://www.sastra.org/bahasa-dan-budaya/wayang/1683-padhalangan-ringgit-purwa-jilid-33-balai-pustaka-1930-1932-377|title=Serat Padhalangan Ringgit Purwa - 1930, 1932|last=Pustaka|first=Balai|language=jv}}</ref>
 
Lakon iki kondhang kanthi irah-irahan ''Karna Tandhing'' amarga Arjuna uga macak kaya Karna.
 
== Dasanama ==
2.820

besutan