Tanah Thay
ราชอาณาจักรไทย
Ratcha Anachak Taek

Bendera Tanah Thay
Lambang Tanah Thay
Gendéra Lambang

Lagu kabangsan: Phleng Chat

Tanah Thay

Ibu kutha Bangkok
Kutha paling gedhé Bangkok

Basa resmi Basa Thay

Didegaké Kamardikan
- Kraton Sukhothay 1238–1368
- Kraton Ayutthaya 1350–1767
- Kraton Thonburi 1767 nganti 7 April 1782
- Kraton Ratanakosin 7 April-???

Wangun Pamaréntah Monarki konstitusional
- Rama X Rama X
- Mahamantri Prayut Chan-o-cha

Koordinat 13°44′ LU, 100°30′ BT
Wilayah 49
- Total 514.000 km²
198,115 sq mi
- Banyu 0,4%

PDB (PPP) 2005 (prakiran)
- Total $560,7 milyar (21)
- Per kapita $8.300 (69)

Penduduk September 2006
- Total 64.700.000 (19)
- Kapadhetan penduduk 126/km² (80)
HDI (2004) 0,784 (medium) (72)

Valuta ฿ Baht

Zona wektu UTC +7

Internet TLD .th
Kodhe tèlpon + 66

Kraton Thayland (jeneng resmi: ราชอาณาจักรไทย Ratcha Anachak Thai; uga Prathēt Thai), kadhangkala uga karan Mueang Taek, iku nagara ing Asiyah Kidul-Wétan kang wewatesan kaliyan Laos lan Kamboja ing sisih wétan, Malaysia lan Lempongan Siam ing sisih kidul, lan Myanmar lan Laut Andaman ing sisih kulon. Thayland biyèn dikenal minangka Siyem (Ind: Siam) nganti tanggal 11 Mèi 1949. Tembung "Thay" (ไทย) tegesé "kaluwaran" ing basa Thayland, nanging uga bisa ngrujuk ing sukuwangsa Taek, saéngga njalari jeneng Siam isih dipigunakaké ing kalangan wong-wong Thay mligi kaum sisithik (Ind: minoritas) Tionghoa.

SajarahBesut

Wiwiting Kraton Thay kanthi tradhisional kagandhèngaké karo sawijining Kraton kang cendhèk umuré, Kraton Sukhothay kang diadegaké ing taun 1238. Kraton iki sabanjuré diterusaké Kraton Ayutthaya kang diadegaké ing tengahan abad angka 14 lan kanthi ukuran luwih gedhé katimbang Sukhothay Kabudayan Kraton Thay diprabawani déning Tiongkok lan Barata. Hubungan karo sawatara nagara gedhé Yuropah diwiwiti ing abad angka 16 nanging sanadyan ngalami papenet kang kuwat, Kraton Thay tetep tahan minangka siji-sijiné nagara ing Asiyah Kidul-wétan kang ora tau dijajah déning nagara Yuropah, sanadyan prabawa Kulon, kalebu anceman kakerasan, nggawe owah-owahan ing abad angka 19 lan anané kalonggaran tumrap sudagar-sudagar Britania.

Sawijining revolusi damai ing taun 1932 njalari diwiwiti monarki konstitusional. Sadurungé dikenal kanthi jeneng Siam, nagara iki ngganti jeneng internasionalé dadi "Thailand" ing taun 1939 lan kanggo sabanjuré, sawisé tau sapisan ngganti manèh menyang jeneng lawas pasca-Perang Donya II. Ing perang mau, Kraton Thay sekuthu karo Jepang; nanging nalika Perang Donya II rampung, Kraton Thay dadi sekuthu Amérikah Sarékat. Sawetara kudeta kalakon sajeroning taun-taun sawisé rampung perang, nanging Kraton Thay wiwit owah dadi nagara dhémokrasi wiwit taun 1980-an.

Parnggalan Kraton Thay didhasaraké ing Taun Buda, kang luwih rikat 543 taun katimbang patanggalan Kulon. Taun 2000 Masehi padha karo taun 2543 sajeroning patanggalan Kraton Thay.

Ing 26 Dhésèmber 2004, pasisir kulon Kraton Thay diterjang tsunami kang dhuwuré 10 mèter sawisé anané lindhu Samudra Hindhia 2004, niwasaké 5.000 jiwa ing Kraton Thay, lan setengahé wujud wisatawan.

Ing wiwitan 2005 ana sawijining tragedi ing Kraton Thay Kidul kang duwé populasi mayoritas Muslim. Watara 70 jiwa tiwas akibat kakerasan déning rezim Shinawatra. Akèh nagara kang ngecam tragedi iki. Nanging sajeroning pamilihan kepala papréntahan, Thaksin Shinawatra maréntah manèh nagara iki kanggo patang taun sabanjuré.

artatataBesut

Sawisé nikmati rata-rata tuwuhing artatata (Ind: ekonomi) paling dhuwur ing donya wiwit taun 1985 nganti 1995-rata-rata 9% per taun-papenet spekulatif kang mundhak marang dhuwit Kraton Thay, Baht, ing taun 1997 njalari krisis dhuwit lan meksa pamréntah ngambangaké Baht. Sawisé dipathok ing aji 25 Baht kanggo satu dolar AS, Baht nggayuh titik paling cendhèk ing kurang luwih 56 Baht ing sasi Januari 1998 lan artatatané mudhun nganti 10,2% ing taun kang padha. Krisis iki sabanjuré sumrambah menyang kawasan Asiyah.

Kraton Thay miwiti babak pemulihan ing taun 1999; artatatané dadi kuwat watara 4,2% lan tuwuh 4,4% ing taun 2000, wujud asil saka èkspor kang kuwat-kang mundhak watara 20% ing taun 2000. Tuwuhing artatata ing taun 2003 dikira-kira 6,3%, lan 8% sarta 10% ing taun 2004 lan 2005.

Sèktor pariwisata mènèhi sumbangan kang gedhé marang artatata Kraton Thay. Rawuhé wisatawan ing taun 2002 (10,9 yuta) nuduhaké angka kang mundhak 7,3% saka taun sadurungé (10,1 yuta).

Pamérangan administratifBesut

Kraton Thay dipérang dadi 76 propinsi (changwat), kang diklumpukaké sajeroning 5 golongan propinsi. Jeneng saben propinsi asal saka jeneng kutha Kraton propinsiné.

propinsi-propinsi mau sabanjuré dibagi manèh dadi 795 dhistrik (Amphoe), 81 sub-dhistrik (King Amphoe) lan 50 dhistrik Bangkok (khet) (gunggung nganti taun 2000), lan dibagi-bagi manèh dadi 7.236 pariklumpuk (Tambon), 55.746 désa (Muban), 123 kotamadya (Tesaban), lan 729 dhistrik sanitasi (Sukhaphiban) (gunggung nganti taun 1984).

Pranala njabaBesut