Amérikah Lor

(Kaelih saka Amérika Lèr)

Amérika Lèr inggih punika buwana ing wilahan bumi pérangan lèr. Sisih lèr buwana punika kawatesi déning Segantun Arktik, ing sisih wétan déning Samodra Atlantik Lèr, ing sisih kidul déning Saganten Karibia, lan ing sisih kilèn déning Samodra Pasifik Lèr. Buwana punika njangkep wewengkon kanthi wiyar 24.500.000 km² utawi kirang langkung 4,8% saking lumah bumi.

Gambar satelit Amérika Lèr
Basa-basa pribumi ing Amérika Lèr

Wiwit Juli 2002, pendhudhukipun kinten-kinten langkung saking 514.600.000. Buwana punika buwana nomer tiga ingkang paling ageng miturut wiyar, sasampunipun Asia lan Afrika, lan nomer sekawan miturut pendhudhuk sasampunipun Asia, Afrika, lan Éropa. Amérika Lèr lan Kidul dipunparingi asma miturut Amerigo Vespucci, inggih punika tiyang Éropa kapisan ingkang nglontaraken gagasan bilih Amérika boten sami kaliyan Hindia Timur. Piyambakipun punika tiyang Éropa kapisan ingkang manggihi 'Dunia Baru'.

Gandhènganipun siti saking Amérika Lèr tumuju Amérika Kidul namung tanah genting Panama. (Kanggé alasan geopulitik, sadaya Panama – kalebet wétan pérangan Terusan Panama asring dipunanggep dados sapérangan Amérika Lèr ugi). Miturut sapérangan nimpuna, Amérika Lèr wiwit boten ing tanah genting Panama nanging ing tanah genting Tehuantepec, kanthi laladan ngalangi dipunanggep Amérika Tengah lan kasandhar ing lèmpèngan Caribbean.

Kathah tiyang langkung nganggep Amérika Tengah dados laladan Amérika Lèr amargi tiyang-tiyang kasebat gadhah pendhapat bilih Amérika Tengah langkung alit manawi dados buwana piyambak. Grunlan, éwadéné dados pérangan Amérika Lèr kanthi géografis lan ing nginggil lèmpèngan tektonik ingkang sami (lèmpèngan Amérika Lèr), nanging boten dipunanggep pérangan buwana punika kanthi politis.

Ékan regionalBesut

Amérika Lèr, punika satunggaling ékan regional. Nagari-nagari ingkang kalebet ing Amérika Lèr inggih punika:

Kadhangkala Amérika Lèr, dipunanggep dados buwana piyambak, kapisah saking Amérika Kidul. Watesan Amérika Lèr lan Amérika Kidul punika ing Panama.

Pambagéyan wewengkon kanthi pulitikBesut


Entitas pulitik Kawasan[1] Wewengkon
(km²)
Pendhudhuk
(perk. 2002)
Kepadhetan
(per km²)
Ibu kitha
  Amérika Sarékat[2] Amérika Lèr 9.629.091 295.734.134 30,7 Washington, DC
  Anguilla (Karajan Manunggal) Karibia 102 13.254 129,9 The Valley
  Antigua lan Barbuda Karibia 443 68.722 155.1 St. John's
  Antillen Walanda (Walanda)[3] Karibia 960 219.958 229,1 Willemstad
  Aruba (Walanda)[4] Karibia 193 71.566 370,8 Oranjestad
  Bahama Karibia 13.940 301.790 21,6 Nassau
  Barbados Karibia 431 279.254 647,9 Bridgetown
  Belize Amérika Tengah 22.966 279.457 12,2 Belmopan
  Bermuda (Karajan Manunggal) Amérika Lèr 53 65.365 1.233,3 Hamilton
Kapuloan Cayman (Karajan Manunggal) Karibia 262 44.270 169 George Town
  Dominika Karibia 754 69.029 91,6 Roseau
  Républik Dominika Karibia 48.730 8.950.034 183,7 Santo Domingo
  El Salvador Amérika Tengah 21.040 6.704.932 318,7 San Salvador
  Grunlan (Dhènemarken) Amérika Lèr 2.166.086 56.375 0,026 Nuuk
  Grenada Karibia 344 89.502 260,2 St. George's
  Guadeloupe (Prancis) Karibia 1.780 448.713 252,1 Basse-Terre
  Guatemala Amérika Tengah 108.890 14.655.189 134,6 Guatemala City
  Haiti Karibia 27.750 8.121.622 292,7 Port-au-Prince
  Honduras Amérika Tengah 112.090 6.975.204 62,2 Tegucigalpa
  Jamaika Karibia 10.991 2.731.832 248,6 Kingston
  Kanadha Amérika Lèr 9.984.670 32.805.041 3,3 Ottawa
  Costa Rica Amérika Tengah 51.100 4.016.173 78,6 San José
  Kuba Karibia 110.860 11.346.670 102,4 Havana
  Martinique (Prancis) Karibia 1.100 432.900 393,5 Fort-de-France
  Mèksiko Amérika Lèr 1.972.550 106.202.903 53,8 Mexico City
  Montserrat (Karajan Manunggal) Karibia 102 9.341 91,6 Plymouth; Brades[5]
  Pulo Navassa (Amérika Sarékat) Karibia 5
  Nikaragua Amérika Tengah 129.494 5.465.100 42,2 Managua
  Panama[6] Amérika Tengah 78.200 3.039.150 38,9 Panama City
  Puerto Riko (AS) Karibia 9.104 3.916.632 430,2 San Juan
  Saint Kitts lan Nevis Karibia 261 38.958 149,3 Basseterre
  Saint Lucia Karibia 616 166.312 270 Castries
  Saint-Pierre lan Miquelon (Prancis) Amérika Lèr 242 7.012 29 Saint-Pierre
  Saint Vincent lan Grenadines Karibia 389 117.534 302,1 Kingstown
  Trinidad lan Tobago[7] Karibia 5.128 1.088.644 212,3 Port-of-Spain
  Kapuloan Turks lan Caicos (Karajan Manunggal) Karibia 430 20.556 47,8 Cockburn Town
  Kapuloan Virgin Amérika Sarékat (AS) Karibia 352 108.708 308,8 Charlotte Amalie
  Kapuloan Virgin Karajan Manunggal (Karajan Manunggal) Karibia 153 22.643 148 Road Town
Total 24.506.524 514.684.479 21

Catatan:
1.^ Panglompokan kawasan ingkang dhasaripun peta PBB.
2.^ Njangkep Nagari Pérangan Hawaii ingkang papanipun ing kawasan Oceania.
3.^ , 4, 6 lan 7. Gumantung dhefinisinipun, Aruba, Antillen Walanda, Panama, lan Trinidad lan Tobago gadhah salah satunggal utawi kalih wewengkon ing Amérika Lor lan Kidul.
5.^ Gunung Soufriere Hills ingkang wiwit aktif kawit taun 1995 ngancuraken sapérangan ageng Plymouth, ibu kitha de jure Montserrat. Kantor-kantor pamréntahan. Ibu kitha de facto papanipun ing Brades.

Ugi pirsaniBesut